De Finse christelijke parlementariër Päivi Räsänen stond onlangs opnieuw voor de rechter, nu voor het Hooggerechtshof. Zij is onder meer aangeklaagd voor het plaatsen van een bijbeltekst op social media en het uitgeven van de brochure ‘Mannelijk en vrouwelijk schiep hij hen’. Ze is aangeklaagd vanwege ‘hate speech’.
Räsänen, die arts is en voormalig minister van Binnenlandse Zaken, werd in 2019 beschuldigd van “haatzaaiende uitlatingen” en ondervraagd door de politie nadat ze op Twitter – nu X – vraagtekens had geplaatst bij het leiderschap van haar kerk. Ze stelde het officiële partnerschap van de Evangelisch-Lutherse Kerk van Finland met het LGBT-evenement ‘Pride 2019’ ter discussie.
“Hoe kan de leerstellige grondslag van de kerk, de Bijbel, verenigbaar zijn met het verheffen van schaamte en zonde als een onderwerp van trots?” Ze voegde een afbeelding toe van Romeinen 1:24-27, waarin wordt gesproken over relaties tussen personen van hetzelfde geslacht. De tweet staat nog steeds online, omdat deze niet in strijd is met de regels van Twitter inzake “haatzaaiende uitlatingen”.
Bijbel als bewijsstuk
Met steun van juridische team van de christelijke organisatie Alliance Defending Freedom, ADF International, die opkomt voor het door God gegeven recht om de waarheid te leven en te spreken, verdedigde Räsänen zich voor het Hooggerechtshof. Zij deelde dat het haar verdriet doet dat de Bijbel niet als heilig boek, maar als bewijsstuk wordt behandeld. “Het is moeilijk te beschrijven hoe onwerkelijk het is om te zien dat mijn geloof, mijn geweten en de Bijbel zelf in een democratisch land als het mijne terechtstaan.”
Räsänen verdedigde niet alleen zichzelf, maar strijdt voor het recht van ieder mens om zijn of haar geloof te delen zonder angst. Ze sprak over de christelijke roeping om de waarheid in liefde te verkondigen en herinnerde iedereen eraan dat haar boodschap nooit bedoeld was om te veroordelen, maar om te getuigen van Gods waarheid en barmhartigheid. “Hoewel dit proces lang heeft geduurd en er donkere momenten zijn geweest, is mijn belangrijkste ervaring dat ik veel meer vreugde dan moeilijkheden heb ontvangen. God is zo goed geweest om slechte dingen ten goede te keren.”
De Finse autoriteiten startten op 1 november 2019 een onderzoek naar de tweet, waarbij Räsänen werd beschuldigd van het plegen van het misdrijf “etnische opruiing”, omdat haar uitlatingen zouden zijn gericht op mensen met een homoseksuele geaardheid. De maximale straf hiervoor is twee jaar gevangenisstraf.
Vier uur ondervraagd
Räsänen werd vier uur lang door de politie ondervraagd over haar overtuigingen. Op 4 november 2019 vroeg de procureur-generaal ook om een onderzoek naar een pamflet dat Räsänen in 2004 had geschreven over de leer van haar kerk over menselijke seksualiteit. Twee jaar later, in april 2021, diende de procureur-generaal drie strafrechtelijke aanklachten in tegen Päivi Räsänen: voor het pamflet uit 2004, haar opmerkingen in een radioprogramma in 2019 en de tweet uit hetzelfde jaar.
Ook een andere christen, dominee Juhana Pohjola, voorzitter van de Internationale Lutherse Raad, is strafrechtelijk vervolgd voor het publiceren van dit pamflet. Op 30 maart 2022 heeft de rechtbank van Helsinki alle aanklachten tegen Räsänen en bisschop Pohjola unaniem verworpen, met de motivering dat “het niet aan de rechtbank is om Bijbelse concepten te interpreteren”. De rechtbank heeft de aanklager ook veroordeeld tot het betalen van meer dan 60.000 euro aan proceskosten aan de christenen.
Eis tot censureren
Het Openbaar Ministerie heeft in april van dit jaar beroep aangetekend tegen Räsänen en bisschop Pohjola. Het eist tienduizenden euro’s aan boetes en dringt erop aan dat de publicaties van Räsänen en Pohjola worden gecensureerd.
De verwachting is dat Räsänen opnieuw wordt vrijgesproken, omdat zowel de districtsrechtbank als het hof van beroep haar al volledig hebben vrijgesproken en geoordeeld dat haar uitspraken niet strafbaar zijn. De Hoge Raad in Finland verwerpt zelden twee eensluidende vrijspraken, tenzij er een principiële fout zit in de juridische redenering.
Dankbaar voor gebeden
Het Hooggerechtshof heeft het beroep toegelaten omdat de zaak vragen oproept over hoe haatspraakwetgeving moet worden geïnterpreteerd en hoe ver vrijheid van meningsuiting en religie reiken; niet omdat er sterk bewijs is voor schuld. De Hoge Raad wil vooral een juridisch precedent scheppen, het is niet per se haar doel Räsänen te veroordelen.
Er is wereldwijd aandacht voor de zaak, vooral rond mensenrechten en godsdienstvrijheid. Hoge rechters zijn zich bewust van internationale jurisprudentie, zoals uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens die religieuze expressie zeer breed beschermt. Daardoor is een veroordeling juridisch riskant voor Finland. De internationale druk werkt in het voordeel van Räsänen. Ze zei dankbaar te zijn voor alle gebeden, steun en de 165.000 handtekeningen die wereldwijd voor haar zijn verzameld.
