Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat Nederland de functie van speciaal gezant voor vrijheid van religie en levensovertuiging handhaaft, ondanks plannen van het demissionaire kabinet om de positie te schrappen. Gistermiddag stemde een brede Kamercoalitie een motie daartoe aan, ingediend door ChristenUnie, SGP en CDA. VVD en D66 steunden het voorstel eveneens.
De aangenomen motie vraagt de regering om de positie van religie- en levensovertuiginggezant structureel vast te leggenen deze te voorzien van voldoende middelen om de diplomatieke inzet voor dit mensenrecht te versterken. Volgens Kamerleden is de specifieke functie nodig om de zichtbaarheid en invloed van Nederland op het gebied van godsdienstvrijheid in het buitenland te waarborgen.
Het Kabinet-Schoof liet vorige week nog weten de functie te willen samenvoegen met die van de mensenrechtenambassadeur als onderdeel van een bezuinigingsoperatie bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) gaf daarbij aan te willen onderzoeken of de Nederlandse vertegenwoordiger bij het Vaticaan ook taken rond religievrijheid kan overnemen.
Critici van het kabinetsplan, waaronder de initiatiefnemers van de motie, waarschuwen dat deze samenvoeging leidt tot verminderde aandacht voor godsdienstvrijheid, juist in een tijd dat die wereldwijd onder druk staat. De functie van religiegezant bestaat sinds 2019 en werd destijds opgericht op initiatief van CDA, ChristenUnie en SGP. Het doel is om namens Nederland wereldwijd te pleiten voor vrijheid van religie en overtuiging, een thema dat voor veel volksvertegenwoordigers een prioriteit blijft.
Hoewel het kabinet aangeeft de Kameruitspraak serieus te bekijken, blijft onduidelijk hoe de functie in de praktijk behouden kan worden en met welke middelen dit gebeurt. De discussie volgt in een breder politiek krachtenveld waarin de Tweede Kamer het kabinet kritisch blijft volgen en het parlementaire toezicht kracht bijzet in thema’s rond mensenrechten en buitenlandse diplomatie.
