Terwijl rooms-katholieke en traditionele protestantse kerken in Frankrijk kampen met vergrijzing en teruglopende ledentallen, groeit het aantal evangelische gemeenten opvallend snel. Volgens cijfers van de Franse evangelische koepel CNEF ontstond er de afgelopen decennia gemiddeld iedere tien dagen een nieuwe evangelische kerk.
Volgens de meest recente cijfers van de CNEF telde Frankrijk in 2023 ongeveer 745.000 evangelische christenen. Inmiddels telt het land naar schatting zo’n 3200 evangelische gemeenten. Vooral in grote steden neemt hun aanwezigheid toe. De cijfers van de CNEF hebben betrekking op de brede evangelische beweging. De groei van het evangelisch protestantisme in Frankrijk wordt grotendeels gedragen door pinkster- en charismatische gemeenten.
De CNEF verenigt baptisten, pinksterkerken, onafhankelijke evangelische gemeenten en andere evangelische verbanden. Grote stromingen zoals de Assemblées de Dieu en de zigeunerbeweging Vie et Lumière behoren tot de grootste kerkverbanden binnen de organisatie. Daarmee lijkt de groei in Frankrijk vooral te liggen bij missionaire, vaak charismatische gemeenten met moderne worship, migrantenkerken en laagdrempelige evangelische initiatieven.
Jongeren en stedelingen
Een voorbeeld van die ontwikkeling is de Parijse Chapelle de Nesle, een evangelische gemeente die in 2012 werd gesticht door voorganger Samuel Foucachon. Wat begon met een kleine groep bezoekers, groeide uit tot een gemeente waar op zondag regelmatig tientallen, voornamelijk jonge volwassenen samenkomen. Volgens betrokkenen spreekt de duidelijke geloofsbeleving veel Fransen aan die op zoek zijn naar zingeving in een sterk geseculariseerde samenleving.
Ook andere protestantse gemeenten in Parijs trekken nieuwe bezoekers. Zo ziet de protestantse gemeente Oratoire du Louvre, onderdeel van de vrijzinnige EPUdF, een toestroom van voormalige rooms-katholieken en niet-gelovigen.
Groei door migratie én bekeringen
Onderzoekers van onder meer het Franse onderzoeksinstituut CNRS en opiniepeiler IFOP schatten dat ongeveer 60 procent van de groei van evangelische kerken samenhangt met migratie. De overige groei komt vooral voort uit bekeringen van rooms-katholieken en atheïsten. Volgens CNEF-woordvoerder Romain Choisnet zoeken veel Fransen sinds de coronapandemie nadrukkelijker naar spiritualiteit. „In de leegte van het doorgeschoten secularisme groeit de honger naar geloof”, zegt hij.
Evangelische kerken onderscheiden zich volgens kenners door hun missionaire karakter, sterke nadruk op persoonlijke bekering en moderne communicatiemiddelen zoals livestreams via YouTube en Zoom. Vooral jongeren voelen zich aangesproken door de informele sfeer en actieve geloofsbeleving.
Spanningen rond evangelische opmars
De snelle groei roept in Frankrijk ook argwaan op. Dat hangt samen met het Franse principe van laïcité, de strikte scheiding van kerk en staat, waarbij geloof vooral als privézaak wordt gezien. Missionaire en zichtbare evangelische kerken passen moeilijk in die traditie. Daarnaast kijkt de Franse overheid kritisch naar snelgroeiende religieuze bewegingen die mogelijk sektarische trekken zouden hebben. Evangelische kerken worden daarom geregeld met wantrouwen bekeken, mede doordat ze vaak worden geassocieerd met Amerikaanse evangelicals.
De historische rooms-katholieke achtergrond van Frankrijk speelt daarbij indirect mee: protestanten vormen er van oudsher een kleine minderheid. Daarnaast waarschuwen kerkleiders voor oppervlakkigheid binnen de snelgroeiende beweging. Volgens verschillende waarnemers ontbreekt het sommige gemeenten aan stevige theologische verdieping.
Bron: oa. RD
