De afgelopen 30 jaar is de druk om perfect te willen zijn met 30 procent toegenomen, met name onder twintigers, zo stelt een Brits onderzoek onder 41.000 millennials.* Dat is best veel, vind je niet?
Perfectionisme.
Het lijkt een mooi woord aan de buitenkant. Het klinkt zo lekker ‘perfect’. Maar is dat het wel? Ik ging op onderzoek uit en kwam erachter dat perfectionisme helemaal niet zo perfect is als je zou denken…
De betekenis van perfectionisme
Laten we eerst even kijken naar wat perfectionisme betekent volgens het woordenboek: ‘Het niet ontbreken van essentiële zaken; van de hoogste kwaliteit; onberispelijk; exact, foutloos; zonder mankementen.’ * Dat klinkt nog steeds lekker en goed in mijn oren…maar…
Afwijzing, de wortel van perfectionisme
We halen er een specialist bij, Joyce Meyer. Goeroe op het gebied van mentale problemen. Zij stelt: Perfectionisme is in feite dat je zegt: ‘Ik zal ervoor zorgen dat je mij nooit meer kunt afwijzen! Ik zal volmaakt zijn, zodat je nooit meer iets verkeerds aan me kunt ontdekken. Mensen die perfectionistisch zijn, voelen zich in de basis afgewezen.’
Oeps, wist jij dat al?
We gaan verder…
De perfectionist houdt zichzelf in stand
Mijn definitie van perfectionisme (en waarom het moeilijk is er vanaf te komen): ‘De perfectionist heeft hoge verwachtingen van zichzelf. Vaak onrealistisch hoge verwachtingen, dat wanneer die niet worden gehaald, dat leidt tot teleurstellende gedachten over zichzelf. Met als gevolg dat die gedachten van veroordeling ervoor zorgen dat de perfectionist de volgende keer nog harder z’n best gaat doen, om zichzelf en de omgeving niet teleur te stellen.’
Perfectionisme ontstaat in je jeugd
In jeugd kan je situaties hebben meegemaakt waarin jij bent afgewezen. Als laatste gekozen worden bij schoolgym, je cijfers op school waren nooit hoog genoeg, je bent misschien wel van school gestuurd omdat je gedrag niet goed was, of je deed juist wel heer erg je best, maar alsnog werd je bekritiseerd door je omgeving, dat je het niet goed genoeg zou doen… Misschien ervaar je dat nog steeds zo.
Fysieke klachten door perfectionisme
Joyce Meyer geeft aan dat zij veel last heeft gehad van perfectionisme. Door hard te werken probeerde ze liefde te verdienen. En weet je, ik, Stella, herken mij daar volledig in! Om die pijn van afwijzing voor te zijn, deed ik vaak mijn stinkende best om een 10 te halen (ook in m’n gewone werkende leven, waar er geen cijfers worden weggegeven).
Door continu de meetlat naast m’n prestaties te leggen, kon ik me op een gegeven moment niet meer goed ontspannen. Dat zich uitte in allerlei fysieke klachten zoals hoofdpijn, kramp in de nek en kaken. Ik heb dus ervaren wat het is om perfectionist te zijn, en welke negatieve gevolgen het met zich meebrengt. Perfectionisme is een echte wolf in schaapskleren, als je het mij vraagt.
Herken jij jezelf hierin? En wil je van je perfectionisme af?
Lees dan hieronder mijn tips, en kijk is naar dit fijne boek, wat jou kan helpen om los te komen van jouw perfectionisme… Ik heb de tips zelf toegepast, dus weet dat ze werken 😉
Last van perfectionisme? Zo kom je er vanaf
#1. 80% is goed genoeg
Ga je altijd voor de volle 100%? Zeg tegen jezelf: 80% is goed genoeg.
#2. Onderzoek de oorzaak
Voel je een onbedwingbaar gevoel dat je, hoe dan ook, voor de 100% moet gaan, koste wat het kost? Vraag je dan af waaróm dat moet.
Als het antwoord alleen maar is: ‘omdat het móet’. Probeer dan na te gaan waaróm dat van jezelf moet. Is het om je goed te voelen? Als het antwoord: ‘ja’ is, dan is het de moeite waard om (met hulp) na te gaan waar die behoefte vandaan komt. Misschien is afwijzing het antwoord. Ga hier dan mee aan de slag (in therapie / coaching).
#3. Wees lief voor jezelf
Wees net zo aardig voor jezelf, als voor je vriend of vriendin. Volgens wetenschapper en zelfhulpgoeroe Brené Brown is zelfcompassie een elixer tegen perfectionisme.
#4. Weet dat je er mag zijn
Als je het idee hebt last te hebben van gevoelens van ‘afwijzing’, dan wil ik het volgende tegen je zeggen, wat ik geloof:
Jij bent van jezelf niet perfect, en dat hoeft ook niet, want Jezus is voor jou aan het kruis gegaan, voor jouw zonden, zorgen, afwijzing, om de vloek van de zonde te verbreken. En dat is Hem gelukt.
Indien je in Jezus gelooft: Doordat Jezus in jouw hart leeft, ben je volmaakt, omdat Jezus volmaakt is.
Dat wil niet zeggen dat je nooit meer fouten kan of zal maken. Maar je hebt Hem juist nodig (en dat wil Hij ook). Hij wijst jou niet af. In Hem ben je compleet en mag je er zijn. Als God naar je kijkt, ziet hij jou, door het perfectie-filter van Jezus.
Meer tips? Deel jouw perfectionisme-ervaringen
Een lijst met tips is nooit uitputtend. Daarom heb ik jou nodig! Wat is jouw ervaring met perfectionisme? Misschien wil jouw advies delen met anderen! Laat dan een berichtje hieronder achter.
Hulp bij perfectionisme
Als je worstelt met perfectionisme en afwijzing en je wil graag je verhaal kwijt, of advies van iemand die hier ook mee heeft geworsteld, stuur mij dan een berichtje.
Want ik weet hoe je je voelt.
Liefs,
Stella
***
Bronnen:
* Joyce Meyer
** Trouw
