NAIROBI – Jacinta Mumbi Irungu uit Kenia zat 7 jaar onschuldig gevangen op verdenking van een gewelddadige roofoverval. Onlangs kwam ze, dankzij de verdediging van een advocaat van International Justice Mission (IJM), weer op vrije voeten.
In 2015 lachte het leven Jacinta nog toe. Als moeder van twee jonge kinderen runde ze een eigen cateringbedrijfje vlak buiten Nairobi, de hoofdstad van Kenia. Ze stond vroeg op om thuis eten te koken voor bruiloften en andere feesten. Ze deed goede zaken. Daarom kon ze taxichauffeurs inhuren om het eten in de buurt te vervoeren.
Op een dag benaderde een buurman haar. Hij wilde een taxi huren om zijn familie naar het binnenland te vervoeren voor een traditionele bruiloft. Jacinta verwees hem naar een taxichauffeur met wie zij regelmatig samenwerkte.
De buurman huurde de auto van de taxichauffeur. Maar toen hij hiermee onderweg was, hield de politie hem aan. De agenten arresteerden hem en namen het voertuig in beslag. De auto zou een paar weken eerder onder bedreiging met een vuurwapen zijn gestolen. Jacinta was verbaasd toen zij dit hoorde en vertelde de politie hoe zij het voertuig eerder van de genoemde taxichauffeur had gebruikt. Ze hielp de agenten zelfs door hen naar deze taxichauffeur te brengen.
Tot haar grote verbazing arresteerde de politie Jacinta vervolgens. Ze werd – zonder enig bewijs – aangeklaagd voor beroving met geweld en het verhandelen van gestolen goederen. Op deze aanklacht staat in Kenia de doodstraf.
Niemand heeft Jacinta ooit bij de overval gezien en zij was evenmin in bezit van de auto die zij gestolen zou hebben. Ze kon niet eens autorijden en had geen rijbewijs. Het Openbaar Ministerie wilde de aanklacht tegen haar echter niet intrekken. Ze moest in voorrest, in afwachting van haar straf. Tegen betaling van een borgtocht mocht ze thuis haar straf afwachten, maar dit grote geldbedrag kon ze niet opbrengen. Dus bleef ze in de gevangenis en moesten haar kinderen het zonder moeder zien te redden. Elke keer als haar zaak voor de rechter kwam, zag Jacinta haar kinderen in de rechtszaal. Dan kon ze haar tranen niet bedwingen.
Pesterijen
Het team van IJM in Kenia hoorde in 2016 van deze zaak en begon voor Jacinta’s rechten te vechten. In oktober 2016 betaalde IJM een borgtocht van 1300 dollar, zodat ze weer voor haar kinderen kon zorgen. Jacinta barste in tranen uit toen ze haar kinderen weer in de armen kon sluiten. Maar thuis wachtte haar nieuwe problemen. Buren en haar huisbaas begonnen haar te pesten. Telkens als er sprake was van een misdaad of diefstal in de buurt, gaven ze haar de schuld. Ook haar kinderen werden het slachtoffer van de pesterijen. Dit dwong IJM haar elders onder te brengen, nadat het IJM-team tevergeefs had geprobeerd tussenbeide te komen bij haar huisbaas.
IJM-advocaat Edward Mbanya probeerde de aanklager ervan te overtuigen de aanklacht tegen Jacinta in te trekken, omdat ze onschuldig was. Maar de aanklager weigerde. De zaak liep vele malen vertraging op, omdat het Openbaar Ministerie er verschillende keren niet in slaagde om getuigen op te roepen. Ook werden de rechters die de zaak behandelden herhaaldelijk overgeplaatst.
In 2019 is een medeverdachte van Jacinta op borgtocht vrijgelaten en nooit weer gearresteerd, waardoor de zaak opnieuw werd uitgesteld. IJM verzocht de rechtbank om Jacinta apart van de medeverdachten te berechten en dit verzoek werd in oktober 2021 ingewilligd. Het Openbaar Ministerie slaagde er niet in nog meer getuigen op te roepen dan de oorspronkelijke zes en het hof dwong hen de zaak te sluiten. IJM pleitte nogmaals voor Jacinta’s onschuld en vroeg de rechtbank het totale gebrek aan bewijs tegen haar in aanmerking te nemen en haar vrij te laten.
In tranen
Op 26 mei 2022, bijna zeven jaar nadat Jacinta vals beschuldigd was, sprak de rechtbank haar vrij van alle aanklachten. Jacinta was opnieuw in tranen. Ze is God en IJM dankbaar voor hun strijd om haar onschuld te bewijzen en haar vrijheid terug te krijgen.
“Ik ben blij omdat ik uit een heel moeilijke situatie ben gekomen,” vertelt Jacinta. “Ik zat meer dan een jaar in de vrouwengevangenis van Langata en in die tijd kwam niemand me helpen. Mijn familie en vrienden lieten me in de steek. Zelfs toen ik vrijkwam, nadat IJM de borgtocht had betaald, heb ik veel geleden. Niemand nodigde me uit toen ik zocht naar een baan. Mensen wezen naar me. Zelfs de taxichauffeurs weigerden mijn eten te vervoeren, ze zeiden dat ik een overvaller was en dat ik een wapen had. ‘s Nachts kreeg ik nachtmerries.”
Aan die moeilijke tijd is nu echter een einde gekomen. “Ik ben zo blij dat ik nu vrij ben en niet meer voor de rechter hoef te verschijnen,” vertelt ze. “Ik kan alleen maar tegen God zeggen dat Hij IJM moet zegenen omdat zij mij uit een zeer moeilijke situatie hebben gehaald. Het is inderdaad waar dat God een rechtvaardige God is. Hij is de pleitbezorger van de armen. Ik had geen geld voor een advocaat of de borgtocht, maar God heeft mij geholpen door IJM heen.”
IJM-advocaat Edward voegt hieraan toe: “Zoveel mensen hebben gebeden, ze hebben deze zaak gevolgd vanaf het begin tot nu. Nu zie je dat God hun gebeden heeft verhoord, Jacinta hoeft niet meer terug te komen naar de rechtbank.”
