Steeds meer gemeenten ontmoedigen raamprostitutie. Dat lijkt positief, maar dat is het niet, vertelt Frits Rouvoet van Bright Fame. Hij is al twintig jaar werkzaam op de Wallen om vrouwen uit de prostitutie te helpen. “Dat raamprostitutie verdwijnt, betekent niet dat prostitutie verdwijnt.”
In de politiek wordt al meer dan vijftien jaar gesteggeld over strengere regels voor sekswerk, maar het leidt tot weinig. Nu is er een andere ontwikkeling zichtbaar. Het aantal ramen is in vijftien jaar met een derde afgenomen. Waren het er tot 2010 nog vijftienhonderd, inmiddels zijn daarvan nog duizend over. Het aantal kan verder verminderen omdat gemeenten andere plannen hebben voor de panden die nu in gebruik zijn voor raamprostitutie.
Zo kocht de gemeente Amsterdam destijds ruim twintig panden van ‘pornokoning’ Charles Geerts. Hiermee verdwenen drieënvijftig ramen. Doel van het sluiten van seksbedrijven, waaronder bordeel Yab Yum, was om de criminaliteit op de Wallen te bestrijden. In plaats van prostitutieramen, zouden er boetiekjes, winkeltjes en bedrijfjes komen om de vrouwen uit de prostitutie te halen, zodat ze zelf hun broek kunnen ophouden. Dat dit project is mislukt, vindt Rouvoet ontzettend jammer. “Een raameigenaar heeft tegen mij gezegd: ‘Als de overheid had waargemaakt wat ze heeft beloofd, had ik geen dame meer achter het raam gehad. Dan waren ze allemaal uitgestapt.’ Het zijn zijn woorden, maar ze bevatten wel voor een groot deel waarheid.”
Huurprijzen stijgen
Maar het is niet alleen het aantal ramen voor sekswerk dat afneemt. Frits Rouvoet ziet dat ook de huurprijzen niet meer op te brengen zijn voor de prostituees. “Ik loop nu twintig jaar op straat en heb gezien dat de huurkosten van de ramen elk jaar stijgen, terwijl hun inkomsten dalen. Rond covid is dit nog verergerd. Toen zijn ook veel ramen gesloten.”
Een andere oorzaak van het teruglopen van de inkomsten voor prostituées heeft te maken met toerisme en toenemende controle. “Tegenwoordig zijn de Wallen helemaal met camera’s beveiligd. Dat houdt klanten die anoniem willen blijven, tegen. Daarnaast is het vanwege het toerisme zo ongelooflijk druk, of het nu wel of geen toeristenseizoen is. Het is dan echt schuifelen. Klanten gaan niet graag onderhandelen over de prijs als ze omringd zijn door mensen die meeluisteren. Vrouwen beginnen nu steeds later met werken. Toen Bright Fame begon, waren alle ramen overdag bezet, nu is dat nog maar een kwart.
Mensenhandel
In de strijd tegen criminaliteit op de Wallen werd veel verwacht van de Prostitutiewet uit 2000. Door strenge controles bij legale bedrijven zouden misstanden als vrouwenhandel en mishandeling zich gaan concentreren bij illegale bordelen, en die zouden gemakkelijk gesloten kunnen worden. Maar zeven jaar later is nog steeds niet duidelijk of de Prostitutiewet nou werkt of niet, schreef magazine De Groene in 2007. Uit de Rapportages Mensenhandel sinds 2000 blijkt dat mensenhandel in de legale branche op grote schaal voor blijft komen. En vijfentwintig jaar later lijkt er nog niet veel te zijn veranderd.
Behalve dan misschien de opvattingen over raamprostitutie. “Ruim de helft van de bevolking vindt het niet meer van deze tijd dat vrouwen achter een raam hun lichaam verkopen. Daarnaast is er sprake van mensenhandel en criminaliteit. De overheid wil nu op de Zuidas een erotisch centrum openen dat plaats moet bieden aan in totaal honderd vrouwen, mannen en transgenders in de prostitutie.” Maar de tegenstand is groot. “Daar zitten de NH, de RAI, scholen. Die willen zo’n centrum niet om de hoek hebben en zetten hun hakken in het zand.”
Thuiswerken
De afname van raamprostitutie betekent ook dat sekswerk op andere plekken plaatsvindt. “Meer vrouwen gaan vanuit huis werken of als escort bij mensen thuis of in een hotel. Dit is grotendeels een illegaal circuit en dat maakt het ook gevaarlijk. Je weet nooit bij wie je binnenstapt.
Bright Fame zet zich in om vrouwen uit de prostitutie te halen, maar dit valt niet mee. “In de regel werken vrouwen toch voor hun familie, voor hun kinderen. Stel dat ze gaan stoppen met sekswerk, dan kunnen ze vaak alleen gaan werken in de supermarkt of als schoonmaker. Ze hebben vaak geen mogelijkheden gehad om een opleiding te volgen. En een appartement kost al snel 2200 tot 3400 per maand, hoe kunnen ze dat betalen met een inkomen van een laaggeschoolde baan buiten het sekswerk?”
Ondanks alles is Frits niet moedeloos. “Je doet wat je kan. We hebben genoeg positieve ervaringen met zo’n vierhonderd vrouwen die we konden helpen eruit te komen.”
Lees meer over stichting Bright Fame
