De Troonrede van koning Willem-Alexander, uitgesproken tijdens Prinsjesdag 2025, stond in het teken van samenwerking in een tijd van politieke kwetsbaarheid. Het demissionaire kabinet-Schoof presenteerde zijn plannen voor 2026, maar omdat het slechts op 32 van de 150 zetels kan rekenen, is de uitvoering uiterst onzeker. Terwijl de koning opriep om “elkaar de hand te reiken” en benadrukte dat grote vraagstukken geen pauzeknop kennen, was het in de reacties vooral de inhoudelijke kritiek die de boventoon voerde. Met name de christelijke partijen – ChristenUnie en SGP – lieten weten dat de plannen onvoldoende oog hebben voor gezinnen, middeninkomens en internationale solidariteit.
ChristenUnie: nieuw kabinet nodig en geen btw op boeken
ChristenUnie-leider Mirjam Bikker concludeerde dat Prinsjesdag vooral laat zien dat een nieuw kabinet hard nodig is. Volgens haar ontbreekt het in de plannen aan samenhang en visie, en blijft de vraag onbeantwoord hoe er concreet voor elkaar gezorgd wordt. De partij presenteerde zelf een tegenbegroting waarin zij onder meer pleit voor het schrappen van de aangekondigde btw-verhoging op boeken, tijdschriften en kranten. Volgens de ChristenUnie staat de toegankelijkheid van kennis en informatie op het spel, en moet het kabinet juist investeren in onderwijs en cultuur.
SGP: zorgen om gezinnen en verre naaste
Ook de SGP liet scherpe kritiek horen. Fractieleider Chris Stoffer sprak van een zorgelijke koerswijziging van het kabinet-Schoof. In de Troonrede miste hij de broodnodige aandacht voor gezinnen. Hoewel er extra steun is voor lage inkomens via het kindgebonden budget, vreest de partij dat vooral middeninkomens de rekening gepresenteerd krijgen. Daarnaast hekelt de SGP de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking.
Voor een partij die sterk inzet op solidariteit met de “verre naaste” zijn die kortingen principieel onaanvaardbaar. Ook de versobering van de giftenaftrek stuit op verzet, omdat dit naar hun oordeel maatschappelijke initiatieven en kerken benadeelt.
“Wat ik de afgelopen weken wél zag, zijn fundamenteel verkeerde afslagen op Israël en medische ethiek. Waarom moet Nederland binnen de EU vooroplopen om Israël te straffen? Waarom steunt onze regering het radicale en onwerkelijke idee om van abortus een mensenrecht te maken? Deze keuzes lijken regelrecht gekopieerd uit het D66-verkiezingsprogramma,” aldus Chris Stoffer.
Lees hier de hele reactie van Mirjam Bikker en hier van Chris Stoffer.
