Betty Szabó was nog maar een tiener toen ze achter de ramen op de Wallen belandde. Ze stond er zelfs toen ze zwanger was en kort na de geboorte van haar kind. Ondanks haar jonge leeftijd kwam ze sterk over. Op 19 februari 2009 werd Betty vermoord gevonden in een peeskamer aan de Oudezijds Achterburgwal. Ze was meer dan zeventig keer gestoken. Frits Rouvoet kende haar en is te horen in de podcast die er over Betty is gemaakt: De zeven levens van Betty.
Als kassameisje in het Erotisch Museum op de wallen hoort Naomi Steijger over de brute moord op de negentienjarige jarige sekswerker Bernadett (Betty) Szabó. Het verhaal laat haar niet los en ze gaat op zoek naar wie Betty was als mens. In de eerste aflevering ontmoet ze Frits Rouvoet. Ze introduceert hem met een “Rouvoet is al twintig jaar pastoor op de Wallen. Ja, je hoort het goed. Een pastoor op de Wallen. Met zijn stichting Bright Fame helpt hij sekswerkers. Van belastingzaken tot samen bidden voor wie er behoefte aan heeft.”
Frits kan zich Betty nog goed herinneren, vertelt hij in de podcast. “Er stond een moderne tante daar achter het raam, redelijk zelfbewust. Ik heb altijd, los van hoe ik tegen prostitutie aankijk, wel respect als iemand zich kan handhaven. Nou, zij kon zich daar handhaven.”
Drakentattoo
Hoe was het voor Frits om bij te dragen aan de podcast? “Ik vond het wel bijzonder dat ik gevraagd werd. Ik ben misschien nog de enige hulpverlener die haar nog kende van die tijd. Altijd als ik over de Achterburgwal loop, word ik wel even herinnerd aan Betty; dat is door de jaren heen gebleven.”
Ze was een jonge Hongaarse vrouw met een opvallend grote tattoo van een draak op haar lijf. “Betty was een stoere meid. Als je met haar in gesprek was, dan leek alsof ze de hele wereld wel aankon. Ze kwam soms ook wel naïef over. Ze gaf je het idee dat het haar allemaal wel lukte en dat ze alles wel onder controle had en het hier wel zou maken. Terwijl je ook heel kwetsbaar bent als je alleen in zo’n kamertje staat.”
Masker
Frits heeft haar maar kort gekend. “Ik heb haar ruim een jaar meegemaakt, want in die tijd mocht je vanaf je achttiende achter de ramen staan. Ik heb haar niet heel erg goed leren kennen. We hadden korte gesprekjes. Soms, als haar masker een beetje wegviel, zag je het jonge meisje voor wie de wereld nog openlag, zonder dat ik ook maar enig idee had wat haar droom was. Ik vond het wel bijzonder om met haar in gesprek te zijn en ik had haar graag beter willen leren kennen, en ook achter dat masker willen kijken. Wie ben je, waar sta je voor? Je bent stoer, je toont ons wel dat je alles onder controle hebt, maar wie ben je nu echt?”
De moord op de jonge vrouw raakt Frits diep. “Je komt ’s ochtends aan in het centrum van Amsterdam en dan bereiken je signalen dat er iets is gebeurd op de Wallen. Er was een meisje omgebracht, maar ik wist nog niet direct wie. Vanaf de Prins Hendrikkade zag ik bijna meteen haar raam. Alles was afgezet, er was veel politie. Wat ik me er van herinner is dat ik daar stond met een gevoel van ‘wauw, wat moeilijk dat ik niet al dat contact had gekregen om haar verder te helpen.’ Ik besefte ook dat ze net moeder was geworden en dat er een baby op zou groeien zonder moeder. Hoe groeit z’n jongen naderhand op?”
De Pinguïn
De naam van de jongen, die vlak na de bevalling tot groot verdriet van Betty door de Kinderbescherming in een pleeggezin is geplaatst, is niet bekend gemaakt en Frits heeft hem nooit ontmoet. Hij moet nu vijftien of zestien zijn. Later op de dag van de moord legt Frits bloemen om Betty te eren. “Dat was het enige wat je nog kon doen op dat moment.”
Betty stond zwanger achter de ramen, wat tot haar bijnaam ‘Pinguïn’ leidde. De hulpverlening stond dat toe omdat die bang was dat ze anders in de illegaliteit zou verdwijnen en zij het zicht op haar zou kwijtraken. Voor de bevalling nam ze een paar dagen vrij. Acht dagen erna stond ze weer in haar peeskamertje. “Ik heb haar niet meer gesproken daarna. Ik wist dat ze weg om te bevallen, dat was ook wel te zien aan haar. Ik kon haar niet meer even vragen: ‘Meisje hoe is het gegaan, wat is het geworden?’
Ruzie
Vaak heeft hij zich afgevraagd wat er door haar heen is gegaan op het moment dat ze werd aangevallen. “Wat speelde er op de achtergrond? Dit ging niet om een klein beetje ruzie, iemand is heel agressief geweest. Dan moet er zich heel wat afgespeeld hebben. Ik dacht: Meissie, wat heb jij moeten doorstaan? Wat is er door jou heen gegaan, wat heb je ervan meegekregen? Was bij de eerste steek het leven al uit je weg, of heb je meerdere meegemaakt en ben je pas daarna overleden?”
De jonge prostituee is niet de enige die overleed in de tijd dat Frits werkzaam is op de Wallen. “Ik denk dat het er in elk geval vier zijn vermoord. Een meisje uit Polen zou zelfmoord hebben gepleegd, maar het meertje waarin ze gevonden werd was maar kniediep, dus daar is twijfel over. Een Bulgaars meisje werd vermoord. Haar ouders kwamen naar Nederland en ontdekten daar dat hun dochter op de Wallen werkte. Een ander Bulgaars meisje schijnt in brand te zijn gestoken.
Daarnaast pleegden ook verschillende vrouwen zelfmoord. ”Een van hen was Robin. Ik had heel intensief contact met haar, we hebben haar in huis gehad. We hadden veel gesprekken en ook enorm veel lol. Dat meisje had zoveel dromen. Ze kon heel goed dansen en acroturnen. Ze was een heel levenslustige en enthousiaste meid. Toen ik hoorde dat ze zich had verhangen, zat ik in de metro en daar heb ik toen zitten janken. Haar dood heeft heel lang diepe indruk op mij gemaakt, ook na verloop van tijd kan ik er ontroerd van raken.”
Veilig?
Het raakt hem elke keer opnieuw als er vrouwen sterven. “De Wallen staan bekend als plek van plezier en de vrouwen als meisjes van plezier, maar er is ook een heel andere kant. Sekswerk kent een bepaald risico. Je doet de deur open, laat iemand binnen, het gordijntje en de deur gaan dicht en de regeltjes en wetjes vallen ineens weg. Wie betaalt, bepaalt. Soms hoor ik van mensen ‘Frits, het is het meest veilige prostitutiegebed van Nederland’, maar dan denk ik: Sorry, dat is toch echt niet zo. 96 procent van de vrouwen heeft te maken met geweld, verbaal of fysiek. Tweeëneenhalf jaar geleden is er nog een meisje van ons bijna gewurgd, ze kon nog net op tijd bij de alarmknop komen.”
Betty is een coldcasezaak, die de politie heropende. In 2024 werd een hologram van haar vertoond op de Wallen. “Het was een heel bewuste keuze van de politie om de zaak weer even heel dichtbij te brengen. Vaak is er iemand die er wel van weet en die na verloop van jaren misschien toch iets wil delen. Betty als hologram stond op het raam te kloppen en ook wel echt te wenken, zoals de vrouwen doen. Het had veel impact, zag Frits. “Het bracht de gebeurtenis weer heel dichtbij, vooral voor degenen die toen ook al werkten. En ook voor een meisje dat niet meer in de prostitutie werkt, maar dat we nog regelmatig tegenkomen, was het zeer traumatisch omdat ze uit dezelfde woonplaats kwam als Betty. Zij werd, net als Frits, ook weer verhoord door de politie. Hierdoor ging ze weer door een diep dal.”
DNA-matches
De podcast vindt Frits “heel goed”. “Het is voor mij heel interessant om hem te beluisteren, want je hoort verschillende mensen uit die tijd.” De aanpak van Steijger spreekt Frits veel meer aan dan de nieuwe docu ‘Bij ons op de Wallen’. Dat is een niet erg verheffende documentaire, ik vind het drie keer niks. Sommige dingen heb ik nog nooit gezien op de Wallen terwijl ik hier toch al twintig jaar rondloop, zoals een kerel achter het raam. Dat heb ik nog nooit gezien.”
Er zijn nieuwe ontwikkelingen. De politie heeft in oktober DNA-matches gevonden in de zaak van Betty. Heeft Frits een vermoeden wie het gedaan kan hebben? “Dat heeft de politie me ook gevraagd en ik heb het mezelf ook afgevraagd. Was iemand niet blij dat ze ee kind van hem verwachtte en wilde hij verhaal halen? Maar meer dan zeventig messteken; op een gegeven moment steek je in een levenloos lichaam. Dat moet volgens mij iemand zijn die zijn hoofd kwijt is en niet wist wat hij deed.”
Heeft Frits nog nieuwe dingen gehoord in de podcast? Twee sekswerkers die heel erg pro-prostitutie zijn, zeiden in de podcast dat ze nooit een happy hooker zijn geweest. Volgens hen zijn ze niks in de ogen van de klanten. Als die zich hebben aangekleed, draaien ze zich om en spugen op je achter je rug om. Dat vond ik wel bijzonder. Dat is dus iets wat ze meemaken, anders zeg je dat niet.”
De eerste twee delen van de podcast De zeven levens van Betty zijn te beluisteren via de gewone podcastapps. Het vervolg is alleen tegen betaling te horen. De zeven levens van Betty
