Het is voor overlevers van satanisch ritueel misbruik moeilijk om een kerk te vinden waar begrip is voor hun situatie. ‘Martin’ is overlever en samen met zijn vrouw ‘Tamar’ is hij op zoek naar een kerk. In de eerste evangelische gemeente die ze bezoeken, geloven de voorgangers niet dat dergelijk misbruik bestaat. In de tweede is de voorganger aanvankelijk begripvol, maar draait hij – mogelijk na bedreigingen – om als een blad aan een boom. “Yeshua zou nooit de deur voor iemand dichtgooien.”
‘Martin’ komt er pas na zijn trouwen achter dat hij is opgegroeid in een cult waar hij satanisch ritueel misbruik meemaakte. Zijn familie is er onderdeel van. De leden van een cult hebben het liefst kinderen die zo vroeg mogelijk in hun jeugd zijn mishandeld en misbruikt. Die kinderen hebben het vermogen te dissociëren. Als jonge kinderen dingen meemaken die te overweldigend zijn en waartegen je ouders je niet beschermen of er zelfs de oorzaak van zijn, dan ‘vluchten’ kinderen in hun geest. Dit heet dissociatie. Het is noodzakelijk om te overleven in een volstrekt onveilige, onbetrouwbare wereld.
Er kunnen kleine persoonlijkheidjes ontstaan die ‘delen’ of ‘alters’ worden genoemd. De cultleden creëren deze ook en geven ze opdrachten mee: jij bewaart de angst, jij weet wat er gebeurde, jij zorgt ervoor dat bepaalde mensen op afstand blijven, jij gaat gewoon naar school. Ieder deel heeft een taak. Een deel dat een herinnering aan een bepaald trauma bewaart, weet niets van het gewone dagelijkse leven en omgekeerd. Mensen met deze Dissociatieve Identiteits Stoornis (DIS) vertellen vaak zelf dat ze ‘tijd kwijt zijn’. Ze hebben voortdurend geheugenproblemen. De verschillende delen kunnen verschillende leeftijden hebben en verschillend reageren. Zelfs hun stem kan anders klinken.
Verbinding houden
Tamar: “We wisten wel dat Martin dingen vergat, hij was hele stukken tijd ‘kwijt’. Ook had hij soms heel erge stemmingswisselingen of gevoelswisselingen. Maar al van kindsaf aan leer je om daar geen aandacht aan te geven, want je wilt niet anders zijn dan de rest. Voor hem was het normaal. Zelf merkte ik wel dat ik echt in verbinding moest blijven. Als ik dat niet deed, raakte ik die kwijt. Martin werd dan voor mijn gevoel harder. Ik zette mijn sociale leven op een lager pitje om in verbinding te blijven.” Ze merkt nog iets anders op: “Hij had leeftijdsverschillen in zijn gedrag. Ik kon er nooit de vinger opleggen.”
Een paar maanden nadat Martin zich heeft laten dopen, gebeurt er iets opmerkelijks. “Een deel van hem durfde zich aan mij te laten zien. Hij vertelde kleine details over misbruik. Vervolgens schoot hij in een herbeleving. Anderhalf uur heb ik machteloos toe moeten kijken hoe hij over de grond rolde, terwijl hij in zijn beleving verkracht werd op de meest verschrikkelijke manieren en op verschillende leeftijden. Het enige wat ik kon doen is hem vasthouden en ervoor te zorgen dat hij zich deze keer niet alleen voelde tijdens de verschrikkingen waar hij doorheen ging.”
In elkaar geslagen
Steeds meer persoonsdelen van Martin beginnen met Tamar te praten. “Zo kwam er stukje bij beetje en steeds vaker iets naar boven. Ik heb toen informatie gezocht op internet. Een lieve zus in de Heer wees mij op de website van een organisatie die is ontstaan uit het verlangen om slachtoffers van georganiseerd satanisch ritueel misbruik te helpen om werkelijk vrij te worden.”
Tamar meldt Martin aan, waarna er gesprekken gevoerd worden. “De medewerkers kregen meteen op hun hart dat ze Martin wilden helpen.” De stichting vertelt hen meer over satanisch ritueel misbruik. “Dan denk je nog: dat heeft hij vroeger meegemaakt en dan weet je nog steeds niet dat hij erin zit. Totdat hij een keer langs de kant van de weg in elkaar geslagen en verkracht is. Dan weet je dat de cult hem nog steeds in zijn macht heeft.”
Film kijken
De gevolgen zijn groot. “Je wereld stort in, het is verschrikkelijk. Maar het is gelukkig ook iets wat je stapje voor stapje ontdekt. De doos gaat niet in een keer open, maar steeds een klein stukje. Elke nieuwe ontdekking is wel een stomp in je maag, maar je kan het steeds net aan. God geeft het echt in stukjes, zodat je het kunt doorstaan.”
Ook voor Martin geldt dit. “In het begin moest hij leren accepteren dat hij een paar delen had. Op een gegeven moment kregen we ook te maken met delen die tegen elkaar zijn opgezet, om te voorkomen dat ze samenwerken of integreren. Ook krijg je te maken met delen die heel boos zijn, een hekel hebben aan elkaar of zelfs elkaar haten. Vroeger vonden we het leuk om bepaalde films te kijken, maar nu kijken delen mee die heel erg getriggerd worden door trauma’s. Ineens kan Martin de film niet meer bekijken, want het kan ertoe leiden dat een klein deel in een hoekje ligt te huilen van de stress.”
Deur dicht
Martins achtergrond maakt het niet eenvoudig om een kerk te vinden. Ze zitten met hun drie kinderen in een evangelische gemeente, als ze ontdekken dat Martin overlever is. “We hebben om hulp gevraagd, maar helaas kregen we een heel duidelijk antwoord: ‘Wij geloven daar niet in, wij kunnen je daar niet in helpen.’ We hebben nog gevraagd of de voorganger met iemand van de organisatie voor overlevers in gesprek wilde gaan, maar de deur was echt dicht.”
Het gezin zoekt een andere gemeente en komen uit bij een evangelische gemeente in Zuid-Holland. Tamar gaat eerst zelf kijken voordat Martin meegaat. “Ik ervoer dat God zei dat dit wel een plek voor ons was. We zijn toen samen gaan kijken. De voorzitter van de organisatie voor overlevers heeft toen contact opgenomen met de voorganger van die gemeente en heeft gevraagd of hij afweet van overlevers van satanisch ritueel misbruik. Hij vroeg: ‘Ken je het, hoe sta je erin?’ De voorganger had er vaker mee te maken gehad en stond er zeker open voor. We waren welkom en hij wilde er voor ons zijn.”
Plek achterin
Er volgt een kennismakingsgesprek, waarbij ook de organisatie voor overlevers aanwezig is. “Het was een heel open en fijn gesprek, waarin hij ook aan ons vroeg wat we nodig hebben. We hebben gezegd dat we al behandelingen krijgen en dat we alleen gebed nodig hebben en een plek waar we ons thuis kunnen voelen. Ook vroegen we om een plek achterin en wat begrip als Martin even de kerk uit wilde lopen. Dat was allemaal prima, de voorganger was blij dat we het zo duidelijk aangaven.”
Later komt de voorganger zelf nog een keer bij het gezin op kennismaking. “Het was fijn. Mijn man was ook open en hij deelde een heel klein stukje van zijn trauma. Hij wist hoe het werkte en het was fijn dat Martin het deelde. Maar toen we erna in de kerk kwamen, negeerde hij ons. Hij liep met een bocht om ons heen en durfde ons niet aan te kijken. Er was geen contact meer. We hebben gevraagd of hij langs wilde komen. We hadden gebed nodig maar wilden ook peilen waar hij stond.”
Gebed om kracht
De voorganger is weer open en even lijkt het alsof Martin en Tamar het verkeerd hebben gezien. “Totdat ik hoorde dat op de bidstond, wat ik een heel fijne plek vond, niet meer om gebed mocht vragen. Ik had het niet gehad over satanisch ritueel misbruik of overlevers, alleen om kracht voor mezelf om vol te houden omdat we door crises heengingen. Ik vond dit een beetje vreemd en wilde er meer van weten. Maar ineens hoorde ik van de organisatie voor overlevers dat deze voorganger geen contact meer wilde met ons.”
Martin en Tamar sturen in overleg met de organisatie een mail met de vraag om hierover in gesprek te gaan en hoe de voorganger tot zijn beslissing is gekomen. We kregen een mail terug dat het verzoek was besproken maar dat er geen gesprek komt. We mochten wel naar de kerk komen, dat was openbaar, maar ik mocht niet naar de bidstond. Ook mochten we geen onderdeel worden van de gemeente. ‘Gods zegen en hulp toegebeden’, daar eindigden ze mee. Opnieuw werd de deur dichtgegooid.”
Monddood gemaakt
De voorzitter van de organisatie voor overlevers neemt contact de VPE, de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten. “Hij heeft de situatie uitgelegd en uitgelegd dat we toch graag in gesprek gaan of dat er in elk geval een terechtwijzing uitgaat naar die gemeente. De VPE had daarvoor ook al contact gehad met de gemeente en ons werd gezegd: zij geven aan dat er geen contact komt, dus er is geen contact. Ook daar ging de deur dicht. Op alle fronten zijn we monddood gemaakt.”
Overlevers van satanisch ritueel misbruik krijgen al vanaf hun geboorte leugens te horen over wie Yeshua en God zijn. Ook hebben ze constant te maken met afwijzing. Ze leren al vroeg: ‘ik ben niet goed genoeg, voor mij is er geen plek’. Afwijzing op afwijzing heeft heel veel impact. Als een leider van de kerk een overlever afwijst, dan is dat een bevestiging voor alle leugens die de cult hen heeft verteld. Wat er dan gebeurt is dat de overlever teruggeworpen wordt op zichzelf. Het beetje vertrouwen dat ze proberen te stellen in Yeshua, wordt de grond ingeboord. Dat is een heel kwalijke zaak.”
Veilige plek
De zaak staat niet op zichzelf, weet Tamar. “De meeste overlevers die in een kerk zitten, weten vaak niet dat ze overlever zijn. Maar overlevers die uitstappen, moeten vechten voor een plek die echt veilig is. Wat Martin en andere overlevers nodig hebben, zijn mensen die Jezus goed kennen en Hem kunnen laten zien. Want de echte Yeshua kennen zij niet. Het beeld dat de cult creëert is het tegenovergestelde van wie Hij is.”
Waar overlevers het meest tegenaan lopen is dat christenen en kerken het misbruik te heftig vinden en niet onder ogen willen zien dat het bestaat. “Er is echt sprake van cognitieve dissonantie. Maar de Bijbel zegt dat we de duisternis juist aan het licht moeten brengen en dat je moet weten wie je geestelijke vijand is. Efeze 5 vers 11 en 12 is daar heel duidelijk over: ‘En neem niet deel aan de onvruchtbare werken van de duisternis, maar ontmasker ze veeleer. Want wat heimelijk door hen gedaan wordt, is te schandelijk om zelfs maar te vertellen.’
Aanvallen
Iets anders waar kerken rekening mee moeten houden is wanneer een overlever uit de cult wil stappen, deze enorm aan hem gaat trekken. “Satan gaat dan juist aanvallen, niet alleen de overlever en de partner, maar ook kerken en mensen die om de overlever heen willen staan. Die moeten geestelijk echt sterk in hun schoenen staan. Voordat wij wisten dat Martin overlever was, heeft God weleens mensen aangesteld om hem geestelijk te ondersteunen en een vriend te zijn. We zagen dat daar altijd aanvallen op volgden en dat mensen dan altijd afhaakten. We sluiten ook niet uit dat de voorganger van de kerk waar we ons wilden aansluiten, bedreigingen heeft gehad vanuit de cult en daarom is afgehaakt.”
Veel kerkstromingen vallen af. “In traditionele kerken is er weinig kennis van geestelijke strijd. En de rituelen in de katholieke kerk lijken puur op die in de cult, dat is een en al trigger voor een overlever. Een katholieke kerk is sowieso uitgesloten.” Evangelische kerken zijn bekend met geestelijke strijd, maar daar lopen overlevers tegen iets anders aan. “Wat wij in veel pinstergemeenten ervaren hebben, is dat de focus ligt op: ‘Als je met God leeft, hoef je het maar te vragen en je ontvangt het, anders bid of geloof je niet goed genoeg. “Er is geen ruimte in hun denken dat er ook een andere wereld is. Ik heb heel vaak zitten huilen in de kerk, terwijl iedereen blij en vrolijk was. Want er is ook lijden en daar is zo weinig oog voor. En uittreden uit de cult en de DIS-delen reïntegreren is een proces dat jaren kan duren. Het is niet met een gebed klaar.”
VPE
Jorden Spijker, Regioleider zuid bij de VPE, kan niet ingaan op deze specifieke situatie omdat hij deze niet kent. Hij legt uit dat de primaire verantwoordelijkheid voor keuzes altijd bij de lokale kerkelijke gemeente ligt. Gemeenten hebben binnen de VPO een eigen identiteit en rechtspersoonlijkheid. De VPE ziet zichzelf als koepel en familie, niet als toezichthouder, maar heeft wél een duidelijke route wanneer mensen zich onjuist of onveilig behandeld voelen. Die route loopt via onafhankelijke vertrouwenspersonen en – waar nodig – het Evangelisch Meldpunt.
De VPE erkent dat satanisch ritueel misbruik bestaat en heeft ook contact met de organisatie voor overlevers. Spijker weet niet of de desbetreffende voorganger – die niet reageert op telefoontjes en mail van Revive voor wederhoor – bedreigd is maar zegt dat een voorganger dat in zo’n geval moet melden. Verder is de VPE bereid om overlevers van satanisch ritueel misbruik te helpen met het vinden van een passende en veilige plek in een gemeente, zo laat Spijker weten.
Stapje voor stapje
Wat zou Tamar voorgangers en kerken willen meegeven als het gaat om de opvang van overlevers? “Ik denk dat het belangrijk om altijd je oog gericht te houden op Yeshua. Wat zou Hij doen? Hij zou nooit voor iemand de deur dichtgooien. Ik wil je vragen verder te kijken dan wat je kent. Als ik de Bijbel lees, lees ik ook dat Moloch kinderoffers eiste. Satan wijzigt zijn tactiek niet, ook al heeft hij verloren. Hij probeert zoveel mensen bij Yeshua weg te trekken. Daarom zijn christenen nodig die er voor overlevers zijn. Voorgangers moeten daarin voorop gaan, gesteund door oudsten en omringd door gebed. Verdiep je alsjeblieft wat meer in satanisch ritueel misbruik. Dat kan beetje bij beetje, want in een keer is het misschien te heftig. Doe het stapje voor stapje. Vraag God je te openbaren of het waarheid is of niet, Hij weet het.”
Voorgangers die openstaan voor het ontvangen van overlevers van satanisch ritueel misbruik zijn heel erg nodig. Meld je aan als je dit wilt via [email protected].
De voorganger en een ouderling van de kerk die Martin en Tamar bezochten, heeft niet gereageerd op telefoontjes en mail van Revive voor wederhoor. Martin en Tamar hebben schuilnamen gekregen vanwege hun veiligheid.
Oprichter van de Satanische Kerk in Zuid-Afrika verlaat satanisme na een ontmoeting met Jezus
Argos – Glasscherven en duistere rituelen – Kenniscentrum TGG
