Honger naar God en vuur om elkaar en de samenleving te dienen. Dat is het verlangen van Chris van Zwol, predikant in de Noorderkerk, een NGK-gemeente in Bunschoten-Spakenburg. Van Zwol ziet nieuwe initiatieven in traditionele kerken ontstaan en die ontwikkelingen juicht hij toe. Tegelijkertijd is het een zoektocht. “Er zit heel veel kracht in de traditionele kerk, maar waar we tegenaan lopen is dat we jongeren moeilijker vasthouden.”
Een van de nieuwe ontwikkelingen in de vijf NGK-kerken in Bunschoten-Spakenburg zijn de 45-minutensamenkomsten op zondagavond. Een zuster uit de gemeente nam het initiatief. “Zij ervaart dit als een roeping.” De samenkomst is gebaseerd op de traditie van de oude leerdienst, maar in een nieuw jasje, dat aansluit bij jongeren met een korte aandachtsspanne.” De vijf verschillende NGK-kerken in het dorp werken er samen aan mee, de Noorderkerk, de Westerkerk, Maranathakerk, de Petrakerk en de Immanuelkerk, samen goed voor zo’n zevenduizend leden.
De dienst duurt drie kwartier. Predikanten of niet-predikanten delen een getuigenis of leggen een deel van de Bijbelse leer uit. Het is to the point en makkelijk te volgen. Het trekt veel jongeren aan.” Uitdagingen zijn er ook. “Dat heb je altijd met vernieuwingsprojecten. Wie heeft de governance. Het is wel belangrijk dat wat gezegd wordt, Bijbels is.”
De predikant hielp haar in een later stadium om de samenkomst officieel te maken. “Het kan gevoelig liggen. Een kerkdienst begint met een handdruk van de predikant, dit wordt daarom een samenkomst genoemd. Het is een beetje een vals onderscheid, want de meeste mensen ervaren het als een kerkdienst. Je proeft misschien in mijn woorden hoe traditie en vernieuwing elkaar kunnen bijten.”
Enorme drive
Van Zwol is ervan onder de indruk hoe het initiatief van de grond kwam. “Het is heel knap hoe deze zuster dit voor elkaar krijgt. Ze heeft ook een enorme drive en heeft er veel uren ingestoken. Ze regelde muzikanten, liet jongeren meedenken en betrekt ze bij het welkom heten, koffieschenken en andere taken. Zo leert ze hen niet alleen om te consumeren, het is ook een oefening in gemeentezijn. Haar diepe verlangen is dat als jongeren eenmaal geactiveerd zijn, ze ook gemotiveerd zijn om die kerken te dienen.”
De 45-minutendienst moet je verbinden met het goede van onze kerkorde, zegt Van Zwol. “Dat zijn regels niet om te begrenzen, maar om het toekomst te geven in kwaliteit. We willen ervoor zorgen dat een nieuw initiatief wel grond en wortels krijgt.”
Minder weerstand
Van oudsher staan traditionele kerken niet bekend om hun vernieuwing. “Er zijn mensen die het niks vinden, maar er is niet meer zo’n weerstand als vroeger. Er is meer openheid om te zoeken naar nieuwe wegen. Dat is wel iets van de laatste tijd. Je ziet het ook op pioniersplekken, daar is veel meer ruimte voor.”
Ook in regio zijn er christelijke initiatieven die jongeren trekken. Een ervan is Roots, een vervolg op de succesvolle Alpha Youth. Daarnaast trekt Interchurch jeugd uit verschillende dorpen en steden naar een interkerkelijke dienst. En van 5 op 6 april is er in ontmoetingscentrum de Bron een Nacht van Aanbidding, waarin er tijd is om stil te worden, God te zoeken en Zijn naam groot te maken. “Onder de jongere generatie zie je echt wel tekenen van een opleving.”
Genade
Toch blijft het een uitdaging om jongeren vast te houden. Jongeren zijn vatbaarder voor de taal van de evangelische bewegingen, de muziek en de opbouw van de diensten. Als traditionele kerken worstelen we daarmee. Tegelijkertijd is er bij ons ook een bepaalde gezonde traagheid. Het is niet altijd bruisend, maar het is ook genade dat we week in week uit samenkomen, dat we welkom zijn om te ontvangen, dat meerdere generaties met elkaar zijn verbonden. Er is heel veel kracht en rijkdom in traditionele kerk, maar waar we tegenaan lopen is dat we jongeren moeilijker vasthouden. Ze zoeken het vaker in initiatieven buiten de kerk. Dat zijn wel mooie ontwikkelingen, maar ik gun onze kerk wel de jongeren en de jongeren onze kerk.”
In alle ontwikkelingen groeit bij Van Zwol het bewustzijn dat kerkzijn een werk van Gods Geest is. “De weg van de Geest is de weg van gebed. Er is altijd het vertrouwen geweest in de Heilige Geest, maar van oudsher is het een zwaktebod dat wij het gebed te weinig aandacht geven. Ik merk dat wij als predikanten, kerkraden, gemeentes het heel lastig vinden om echt te geloven in de kracht van het gebed. We geloven soms meer in de evenementen die we opzetten en de inhoud van de vergadering dan in gevouwen handen. Iemand zei een keer: aan het aantal bezoekers zie je de populariteit van de prediker, maar aan het aantal bezoekers van de bidstond lees je de populariteit van Jezus af.”
Honger naar God
Van Zwol noemt dat “een snijdende zin”. In onze gemeente hebben we sinds een paar jaar gebedsgroepen en het is echt een uitdaging om vol te houden vanwege de lage opkomst. Het gaat mij er niet om de lengte van het gebed, maar wel om een honger dat de Heer het werk in ons doet. Die bewustwording groeit wel, het houdt meerdere gemeenteleden bezig. In de theologie en het werk is de Heilige Geest weldegelijk aanwezig, maar verwachten wij het ook van Hem als westerse christenen, als mensen van daden?”
Het verlangen van de dominee is een in de basis gezonde kerk. “Dat is een kerk met honger naar God, waar die honger mensen op de been brengt en waar we door Gods liefde veranderen en vurig zijn om elkaar en de samenleving te dienen. Mijn diepste verlangen is dat de kerk wat meer honger zou hebben, meer van Psalm 42 en 63, van dorstende zielen naar God. Het is mooi en aardig dat er ontwikkelingen zijn, maar het is het mooiste als er honger is naar God alleen, dat Hij voor ons de eerste liefde is.” Van Zwol wijst op de tekst van Mattheüs 7 vers 7 en 8. “Heel veel kerken zijn bezig met vinden. Maar er staat: zoek, klop, bid. Dat is die honger van Psalm 42. We worden uit onze eigen kringetjes gehaald en op een pelgrimstocht gestuurd, een zoektocht. Dat is mijn persoonlijke drive: dat we door onrust beheerst worden om God te vinden. Een zoekende kerk zal veel meer vinden.”
Lees meer over de 45-minutensamenkomst op 45 minuten God ontmoeten
