Na 7 oktober 2023 kreeg de Joodse gemeenschap in Nederland het een stuk moeilijker en moest onder andere de Joodse Scholengemeenschap J.B.O. de beveiliging flink opschroeven. (Lees hier een eerder artikel daarover.) Toen er vorige maand in Amsterdam een grootschalige aanval was op Israëlische voetbalsupporters, was dit opnieuw een game changer voor de Joodse gemeenschap in ons land. Sindsdien hebben ook de Joodse scholen het opnieuw moeilijker gekregen. “De geest is uit de fles. De angst die nu onder onze gemeenschap leeft, kan bijna niet groter worden. Dat heeft ook zijn weerslag op de kinderen op onze scholen”, zegt initiatiefnemer en voorzitter van Stichting Vrienden J.B.O. Yigael Soesan.
Edwin Stokvis, voorzitter van het bestuur van J.B.O., vertelt dat er nu niet alleen extra beveiliging nodig is, maar ook hulp in de klassen voor het emotionele welzijn van de kinderen: “De psychische druk is enorm”, geeft hij aan. Toch houden beide mannen hoop voor de scholengemeenschap en spreken ze hun dankbaarheid uit voor alle support die ze dit jaar mochten ontvangen. We spraken met hen over zowel de moeilijke omstandigheden als deze bijzondere en hartverwarmende steun.
Edwin: “De emoties die we zien op school hakken er bij iedereen erg in. Na 7 oktober 2023 zagen we heel veel emoties op school. Dat had het afgelopen jaar nog een soort kabbelend niveau, maar na de aanval op de Israëlische voetbalsupporters op 8 november, was er weer een enorme opvlamming van angst en onrust. Die onrust wordt nu dagelijks ervaren op de scholen. Kinderen gaan snel uit hun raampje, maar ook docenten en ouders staan continu op scherp – dat geldt eigenlijk voor de hele gemeenschap.
Het enige antwoord dat we als schoolbestuur daarop kunnen geven, is extra hulp in de klas voor het psychische welzijn van de kinderen. Dat slaat een enorme deuk in onze begroting, maar dat moet je gewoon doen. Je went eigenlijk aan elke nieuwe chaos en dan pas je je weer aan aan een nieuwe werkelijkheid. Dat blijven we constant doen”, geeft hij aan.
Overheidssteun
Hoewel de overheid akkoord heeft gegeven om 1,3 miljoen euro vrij te maken voor de beveiliging van Joodse instellingen, is de scholengemeenschap er nog niet zeker van of dat daadwerkelijk veel verschil gaat maken. Edwin: “We weten nog niet hoe dit verdeeld zal worden en welke voorwaarden eraan gesteld zullen worden”.
Hij legt uit hoe de scholengemeenschap een vertrouwensband heeft met de huidige beveiligers en dat het niet eenvoudig zou zijn als de overheid een ander beveiligingsbedrijf zou toewijzen, omdat er een ander niveau van bewaking nodig zou zijn. Ook deelt hij zijn zorgen over de mogelijkheid dat steun vanuit het Rijk zou kunnen betekenen dat er op de subsidie die de scholen vanuit de gemeente Amsterdam ontvangen, gekort zou worden. “Als dat zo is, schieten we er nog niets mee op”, zegt hij.
Hoewel de gemeenschap dankbaar is voor elke vorm van steun van de overheid, is dat alleen niet genoeg. “Bij ons op school hebben we een hele hoge ouderbijdrage en het belangrijkste deel daarvan gaat op aan bewaking”, vertelt Edwin. “Als Joodse gemeenschap hebben we hier niet om gevraagd. We zouden het liefst alle bewaking weghalen, de deuren opengooien en de muren naar beneden halen. Maar wij kunnen op die manier niet meer leven in Nederland.
De noodzaak van steun vanuit de samenleving is sinds 8 november nog vele malen groter geworden dan daarvoor. “
Wat je nu ziet, is dat er bij ouders een groeiende frustratie is over het feit dat zij de rekening moeten betalen voor de bewaking en de psychosociale ondersteuning. Ook de hulp die we nu hebben moeten inschakelen voor het psychische welzijn van de kinderen, wordt niet vergoed door de overheid.”
Yigael vult aan: “De aanval op de Israëlische supporters 8 november, is echt een game changer geweest. Ik denk dat de realiteit waarin we nu leven, een hele moeilijke is. De noodzaak van steun vanuit de samenleving is sinds 8 november nog vele malen groter geworden dan daarvoor. De medewerkers van onze scholen staan continu onder hoogspanning. Het gaat niet alleen om een extra agent en een extra camera, maar ook om dat je hier als mens mee moet dealen – de psychische druk is groot.”
Toekomst
Yigael blijft positief als het gaat om de toekomst van de Joodse gemeenschap in Nederland, maar is tegelijkertijd realistisch. “Er zal altijd een toekomst zijn, maar die is wel heel moeilijk op dit moment. Als je opgaat in de massa, kan je regelijk goed leven in dit land, maar ben je herkenbaar Joods, dan leef je al een stuk minder makkelijk hier. Op onze middelbare school zien we dat ouders zich zorgen maken over: waar moet mijn kind straks studeren? Kan dat nog wel in Nederland?”
De scholen zijn echt een veilige haven voor onze kinderen.”
Des te belangrijker vindt hij het dat de Joodse scholen die er in Nederland zijn, open kunnen blijven. “Goddank zijn de scholen die we hebben er. Ik kan sowieso voor mijn eigen kinderen spreken als ik zeg dat er twee plekken in Nederland zijn waar zij zich extreem fijn en veilig voelen: thuis en op school. Dat geldt denk ik voor heel veel Joodse gezinnen. De scholen zijn echt een veilige haven voor onze kinderen.
Natuurlijk hebben we al tien jaar lang marechaussee voor de scholen staan. En natuurlijk is dat heel anders dan voor alle andere kinderen in Nederland die naar openbare scholen gaan waar je met je fietsje aan komt sjeezen, het schoolplein oprijdt, je fiets ergens in een hoek zet en onbevangen de school binnenrent. Dat kan inderdaad niet bij ons. Maar binnen het gebouw kan er wel heel veel. Daar is een enorme vrijheid voor de kinderen, daar is een veilige haven. Dus het is heel mooi dat de Joodse scholen er zijn, en belangrijk dat ze behouden blijven.”
Dankbaar
Edwin vertelt hoe dankbaar de Joodse scholengemeenschap is voor de “enorme steun” die ze ervaren vanuit de samenleving. “We hebben de afgelopen periode echt honderden kaarten, brieven, knutselwerken en tekeningen ontvangen. Ik kan niet verwoorden hoe goed ons dat doet. We zijn nog steeds bezig met post openmaken, het is waanzinnig. Kortgeleden was er een gebedsgroep bij ons die twee dikke enveloppen had meegenomen met kaarten voor de ouders en de kinderen. Het is zo mooi om te zien welke steun we krijgen.
Kortgeleden besloten we daarom om iets terug te doen. Toen het gebouw van Christenen voor Israël in Nijkerk werd beklad, hebben de kinderen van onze scholen spontaan tekeningen gemaakt. Die hebben we vervolgens aan Christenen voor Israël aangeboden.”
Kerken en gebedsgroepen
Edwin en Yigael zijn in de afgelopen periode vaak door kerken en gebedsgroepen gevraagd om te delen over de situatie omtrent de Joodse scholengemeenschap. “Dat doen we met heel veel liefde”, zegt Edwin. “We doen het niet alleen om ons verhaal te vertellen, maar ook om mensen persoonlijk te kunnen bedanken voor de inspanningen die zij verrichten.”
“We willen mensen echt bedanken voor de warme steun die we het afgelopen jaar op allerlei manieren mochten ontvangen, van tekeningen van kinderen tot giften van volwassenen”, benadrukt Yigael. Edwin bevestigt dat: “Ik heb laatst tijdens een avond waar we over ons werk deelden, zelfs meegemaakt dat kinderen geld in de collectezak deden. De tranen schieten je dan in de ogen, dat is zo bijzonder.”
Oproep
J.B.O. is erg dankbaar voor alle steun vanuit de samenleving, maar heeft vanwege de enorm hoge en steeds toenemende (beveiligings)kosten, nog veel meer support nodig. Wil jij hen ook steunen? Klik hier om een bijdrage te geven.
Wil je Edwin en Yigael uitnodigen in jouw kerk of gebedsgroep om meer te komen delen over de situatie omtrent de Joodse scholengemeenschap? Ze komen graag met mensen in contact. Klik hier voor meer informatie.
