Drieënhalf jaar geleden kreeg Lisa van Gelder (34) haar eerste miskraam. Er zouden nog vijf volgen, van in totaal acht kindjes. Vanaf het eerste moment is ze gedichtjes gaan schrijven om haar gedachten en gevoelens een plek te geven. Deze gedichten zijn gebundeld in het boekje Verliesgedichtjes. “Me vastklampen, vasthouden aan Jezus. Dat is het enige wat ik nog heb, het enige wat ik kan doen en wil doen in deze situatie.”
“De eerste miskraam was emotioneel gezien misschien wel de heftigste. Ergens weet je wel dat dat het mis kan gaan. In onze omgeving hebben we ook wel vriendinnen die moeite hebben om zwanger te worden, dus dat het niet vanzelfsprekend was, wisten we wel. Als je kijkt naar de cijfers, dan heeft een op de vier vrouwen een of meerdere miskramen. Vlak voor de eerste echo begon ik te bloeden. Het verliezen van dit kindje was echt een verlieservaring, ik was heel erg van slag. Dit kindje zou ik niet ontmoeten.”
Lisa en haar man Marinus hadden nog aan niemand iets verteld over de zwangerschap. “Toen de echo liet zien dat het niet goed was, hebben we het gelijk aan onze ouders, broers en schoonzussen laten weten. Wat heel fijn was, is dat mijn verloskundige ook miskraamcoach en ervaringsdeskundige is. Zij heeft ons vanaf het begin supergoed begeleid. Ze zei: ‘Dit is echt een verlies, niet alleen van kindje, maar ook van je toekomst waar je nu al mee bezig was. Je moet rouwen om het verlies van nu, maar ook van de toekomst die je niet hebt.’ Door haar voelde ik me gesteund om het de ruimte te geven, het te erkennen als verlies en er de tijd voor te nemen.”
Kwetsbaarheid
Dat Lisa open is over het verlies, maakt dat er heel veel verhalen loskomen. “Toen ik het op mijn werk vertelde, waren er veel vrouwen die vertelden dat ze dit ook hebben meegemaakt, soms al lang geleden. Als je je kwetsbaar opstelt, dan geven mensen hun kwetsbaarheid ook terug. Ik vond dat in dit geval wel fijn, want ik ervoer dat ik niet alleen ben. Van vrouwen die het ook hebben ervaren, kreeg ik terug: ‘Wat goed dat je hier open over bent’. Dat was heel fijn om te horen.”
Vanaf het moment van de eerste miskraam, begint Lisa gedichtjes te schrijven, iets wat ze daarvoor niet deed. “Het was voor mij een verwerking van wat ik had meegemaakt en het hielp me om mijn gedachten en gevoelens een plekje te geven. Het was ook een manier om woorden te geven aan wat er omging in mijn hoofd en hoe het voor ons was. Ik had ook het verlangen om iets te creëren. Als ik tijd had om bij het verlies stil te staan, schreef ik een gedichtje. Op een gegeven moment werden dat er steeds meer.”
Verlangen
Lisa laat de gedichtjes een keer lezen aan haar moeder, aan een vriendin. Ze zet de gedichtjes in losse aantekeningenschriftjes eens onder elkaar. En zo ontstaat het idee om de tekstjes te bundelen. “In eerste instantie voor onszelf, als een soort herinnering. Uiteindelijk ontstond er ook een verlangen: ik had zoveel aan de herkenning van en erkenning in verhalen van anderen, misschien zouden mijn gedichtjes ook anderen kunnen helpen.”
Het is een gebedsverhoring dat God mensen op haar pad brengt. “Het is zo fijn als mensen je helpen bij de volgende stap.” Dagelijkse Broodkruimels publiceert de dichtbundel Verliesgedichtjes. Lisa hoopt dat boekje tot steun zal zijn. “Zes miskramen klinkt heftig, ik hoop dat vrouwen met een miskraam zich ook gesteund voelen door de gedichtjes, hoe lang of kortgeleden het ook is gebeurd.”
Begripvol
Marinus en Lisa verwerken hun verdriet allebei op hun eigen manier. “Marinus is vanaf het eerste moment heel begripvol voor het verdriet en de emoties bij mij en andersom heb ik ook begrip, ook al gaan we er niet hetzelfde mee om. Over en weer geven we elkaar de ruimte, dat is eigenlijk zo gebleven. Hij laat mij er vrij in om ons verhaal op deze manier te delen met de buitenwereld, dat is voor mij heel waardevol. Want het is niet alleen mijn verhaal, maar ook ons verhaal. Hij was vanaf het begin positief over het idee van de dichtbundel en vindt de gedichtjes heel mooi.”
Na de eerste miskraam was Lisa binnen drie maanden weer zwanger. “We raken best wel snel in verwachting. Op een gegeven moment hebben we er bewust voor moeten kiezen: nu wachten we daar even mee. Het is elke keer een afweging, niet alleen of we er ook emotioneel en mentaal aan toe zijn, maar ook of we er klaar voor zijn om het kindje eventueel te verliezen. De laatste miskraam vond plaats in afgelopen zomer, in juli. Het kindje zou in februari geboren zijn, het is nu al meer dan negen maanden geleden dat ik zwanger was.”
Waardevol
Er is geen oorzaak gevonden voor de miskramen. Er vonden onderzoeken plaats. In december is Lisa geopereerd aan een soort tussenschotje in haar baarmoeder. Wetenschappelijk is niet bewezen dat het een mogelijke oorzaak kan zijn, maar uit voorzorg is het wel weggehaald. Voor Lisa is het weer zwanger willen worden geen ‘opnieuw proberen’. Daar schreef ze het gedichtje ‘Waardevol’ over.
Wat doet het verliezen van haar kindjes met haar relatie met God? “Het is echt een pittige reis, maar tegelijkertijd ook een heel waardevolle reis. Tot op heden hebben we geen kindje hier op aarde gekregen. Dat maakt dat ik ga nadenken: wat als ik geen moeder word? Wat doet dat met mij? Dan kom je op het identiteitsvlak terecht. Het is een heel confronterend, maar ook waardevol inzicht. Of ik wel of niet moeder word, bepaalt niet mijn identiteit. Ik luister naar de podcast ‘Hannah’s heart’, een podcast over onvruchtbaarheid. In haar inleiding zegt ze: ‘Cling to Christ’. Me vastklampen, vasthouden aan Jezus. Dat is het enige wat ik nog heb, het enige wat ik kan doen en wil doen in deze situatie. Dat heeft mijn geloof heel erg verdiept.”
Ook muziek betekent veel voor Lisa. “In het nummer Seasons van Hillsong staat de zin ‘I’ve been buried to grow’. “Zo voelt deze periode voor mij. Het is een winterperiode, een wachtperiode, een woestijnperiode, maar wel met de uitkomst dat mijn zicht op de eeuwigheid en de essentie van mijn geloof in God veel meer naar de oppervlakte komen. Mensen om mij heen weten wel dat ik gelovig ben, maar dat ik er zo openlijk voor uitkom met dit boekje is nieuw voor mij.”
Dat inspireerde haar ook tot een gedicht dat past bij Pasen:
“Dit is voor mij superdiep. Het besef dat God weet hoe ik me voel. Hij weet het, Hij zit te wachten tot Zijn kinderen thuiskomen. Hij weet ook hoe het is om een kind te verliezen. Hij koos daarvoor. Ik koos er niet voor, maar Hij koos ervoor om mij te winnen. Dat vind ik echt heel bijzonder.”
Gods wil in de situatie vindt Lisa een superingewikkeld thema. “Ik geloof niet dat God wil dat wij kinderen verliezen, tegelijkertijd laat Hij het wel toe. Dan krijg je het hele vraagstuk rond het lijden, waarom gebeurt dit? We hebben nog steeds de hoop dat er nog een kindje komt en tegelijkertijd weten we de uitkomst niet. Toch vertrouwen we op de belofte dat Hij weet wat Hij doet, dat Hij een goede God is en dat Hij bij ons is. Daar houd ik me dan aan vast, dat is dat vastklampen. Israël moest ook door de woestijn heen om in het beloofde land te komen. Een van mijn gedichtjes gaat over de wachtperiode. Psalm 27:14 zegt: ‘Wacht op de HEERE, wees sterk en Hij zal uw hart sterk maken; ja, wacht op de HEERE.’ Er staat twee keer ‘wacht’. En mijn gebed is ook: God, als dit een wachtperiode is, dan wil ik ook alles eruit halen wat erin zit, dat U het gebruikt en dat het geen nutteloze wachttijd is. Dat mijn hart gesterkt is in deze periode is wat ik nu al kan zeggen. In het lied Seasons staat ook: Then if You’re not done working, God I’m not done waiting. Als U nog niet klaar bent met Uw werk, dan ben ik nog niet klaar met wachten.”
Verliesgedichtjes is opgedragen aan de kindjes van Marinus en Lisa. Ze gaf hun allemaal een naam. “Voor onze lieve kindjes die dansen in de aanwezigheid van de Allerhoogste: Sam, Eli, Avi, & Noah, Eden & Selah, Luca en Sol.” De bundel is verkrijgbaar via Dagelijkse Broodkruimels ( Verliesgedichtjes – Lisa van Gelder – Boeken – DagelijkseBroodkruimels) en bij enkele christelijke boekhandels.
In de Brandstof podcast vertelde Lisa haar verhaal. Op Instagram deelt Lisa gedichtjes en kun je reageren.
