De rol of het ambt van diaken ontstond in de vroege kerk om te voorzien in de fysieke behoeften van de leden van het lichaam van Christus. De eerste benoeming vindt plaats in Handelingen 6:1-6. De term diaken komt van het Griekse woord diakonos dat ‘dienaar’ of ‘dienaar’ betekent. Het woord, dat minstens 29 keer in het Nieuwe Testament voorkomt, duidt een aangesteld lid van de plaatselijke kerk aan die helpt door andere leden te dienen en te voorzien in materiële behoeften.
Na de uitstorting van de Heilige Geest op Pinksteren, begon de kerk zo snel te groeien dat sommige gelovigen, vooral weduwen, werden verwaarloosd bij de dagelijkse verdeling van voedsel en aalmoezen, of liefdadigheidsgiften. Ook ontstonden er, naarmate de kerk uitbreidde, logistieke uitdagingen tijdens bijeenkomsten, voornamelijk vanwege de omvang van de gemeenschap. De apostelen, die hun handen vol hadden aan de zorg voor de geestelijke behoeften van de kerk, besloten zeven leiders aan te stellen die konden zorgen voor de fysieke en administratieve behoeften van het lichaam:
Maar terwijl de gelovigen zich snel vermenigvuldigden, klonk er ontevredenheid. De Griekssprekende gelovigen klaagden over de Hebreeuwssprekende gelovigen en zeiden dat hun weduwen werden gediscrimineerd bij de dagelijkse voedselverdeling. Dus riepen de Twaalf een vergadering bijeen van alle gelovigen. Ze zeiden: “Wij apostelen zouden onze tijd moeten besteden aan het onderwijzen van het woord van God, niet aan het runnen van een voedselprogramma. En zo, broeders, selecteer zeven mannen die zeer gerespecteerd worden en vol zijn van de Geest en wijsheid. We zullen ze deze verantwoordelijkheid geven. Dan kunnen wij apostelen onze tijd besteden aan gebed en het onderwijzen van het woord.” (Handelingen 6:1-4, NLT)
Twee van de zeven diakenen die hier in Handelingen werden aangesteld, waren Filippus de Evangelist en Stefanus, die later de eerste christelijke martelaar werden.
Kwalificaties van een diaken
Hoewel de taken van dit ambt nooit expliciet worden gedefinieerd in het Nieuwe Testament, impliceert de passage in Handelingen 6 een verantwoordelijkheid voor het dienen tijdens maaltijden of feesten, evenals voor het uitdelen aan de armen en het zorgen voor medegelovigen met behoeften. Paulus legt de eigenschappen van een diaken uit in 1 Timoteüs 3:8-13:
… Diakenen moeten goed worden gerespecteerd en integer zijn. Ze mogen geen zware drinkers zijn of oneerlijk omgaan met geld. Ze moeten toegewijd zijn aan het geloof dat nu geopenbaard is en moeten leven met een zuiver geweten. Laat ze, voordat ze tot diaken worden benoemd, nauwkeurig worden onderzocht. Als ze slagen voor de test, laat ze dan als diaken dienen. Op dezelfde manier moeten hun vrouwen worden gerespecteerd en mogen ze anderen niet belasteren. Ze moeten zelfbeheersing oefenen en trouw zijn in alles wat ze doen.
“Degenen die het goed doen als diakenen zullen worden beloond met respect van anderen en zullen meer vertrouwen hebben in hun geloof in Christus Jezus.”
Een diaken moet trouw zijn aan zijn vrouw, en hij moet goed voor zijn kinderen en huishouden zorgen. Degenen die het goed doen als diakenen zullen worden beloond met respect van anderen en zullen meer vertrouwen hebben in hun geloof in Christus Jezus.
De bijbelse vereisten van diakenen zijn vergelijkbaar met die van oudsten, maar er is een duidelijk onderscheid in ambt. Ouderlingen zijn geestelijke leiders of herders van de kerk. Ze dienen als voorgangers en leraren en geven ook algemeen toezicht op financiële, organisatorische en geestelijke zaken. De praktische bediening van diakenen in de kerk is van vitaal belang, zodat ouderlingen zich kunnen concentreren op gebed, het bestuderen van Gods Woord en pastorale zorg.
Wat is een diacones?
Het Nieuwe Testament lijkt erop te wijzen dat zowel mannen als vrouwen tot diakenen werden aangesteld in de vroege kerk. In Romeinen 16:1 noemt Paulus Phoebe een diacones.
Diakenen in de kerk vandaag
Tegenwoordig, net als in de vroege kerk, kan de rol van diaken een verscheidenheid aan diensten omvatten die van denominatie tot denominatie verschillen. Over het algemeen fungeren diakenen als dienaren en dienen ze het lichaam op praktische manieren. Ze kunnen helpen als bode, als hulp, of tellen tienden en offergaven. Het maakt niet uit hoe ze dienen, de Bijbel maakt duidelijk dat het dienen als diaken een dankbare en eervolle roeping in de kerk is.
Het is van cruciaal belang in elke kerk dat er mensen zijn die gefocust zijn op de praktische noden in de kerk en zich dienstbaar opstellen. Zo geven ze, in het bijbelse model van de kerk, ruimte aan anderen om het woord te prediken of te evangeliseren. Door samen te dienen, helpen we elkaar en bereiken we de wereld!
