Het is de zomer in 1955 waarin Anne van der Bijl, in veel landen bekend als Brother Andrew, gehoor gaf aan de roepstem van God om zich in te zetten voor de kerk in Oost-Europa. Niet lang daarna stapte hij in zijn Volkswagen Kever, zijn vrouw met vijf kinderen achterlatend, voor zijn eerste reis naar de Sovjet-Unie. Dit zonder enige vorm van communicatie met zijn gezin. Deze moedige stap in gehoorzaamheid aan God was het begin van Open Doors, de organisatie waar wereldwijd 1.400 mensen werken vanuit dezelfde missie waar het inmiddels 70 jaar geleden met één man mee begon: ‘Wees wakker en versterk het overige dat dreigt te sterven’ (Openb. 3:2). Samen met Klaas Muurling, die al 47 jaar werkzaam is bij Open Doors, blik ik uitgebreid terug op 70 jaar waarin ontelbaar veel Bijbels gesloten landen in zijn gesmokkeld en miljoenen vervolgde christenen hulp hebben ontvangen.
Al sinds 1978 is Klaas Muurling werkzaam bij Open Doors. In eerste instantie als assistent-boekhouder, maar al na drie maanden werd hij plotseling gevraagd om in de plaats van een zieke collega Bijbels te smokkelen naar Roemenië. In 47 jaar legde hij reizen af naar zeker 45 landen, is hij 12 jaar lang woordvoerder geweest van Open Doors Nederland en is hij werkzaam geweest op het Europese hoofdkantoor en in de leiding van Open Doors International. Bovendien besteedt hij nu, tijdens zijn pensioen, nog 12 uur per week aan archiveringswerk. Tijdens dit ‘parel duiken’, zoals ze het bij Open Doors noemen vanwege de vele ‘parels’ die zij tegenkomen, ziet hij allerlei materialen voorbij komen die teruggaan tot de jaren ‘60. Alles bij elkaar maakt het hem de aangewezen persoon om mee terug te blikken op 70 jaar Open Doors.
Parels
Met een twinkeling in zijn ogen vertelt hij over een van de parels die hij is tegengekomen tijdens het proces van digitaliseren: Een Bijbelstudie over Jona, die Anne van der Bijl 45 jaar geleden gegeven heeft in de kleine huiskamer voor het team van Open Doors. Inmiddels klinken delen daarvan op de podcast ‘Levenswoorden’ van Groot Nieuws Radio. Het zijn 28 clips met nog steeds een inspirerende boodschap voor vandaag.
Een andere ‘parel’ is een interview tijdens een bezoek aan het land El Salvador in Latijns-Amerika begin 1980, waarbij Anne van der Bijl in gesprek was met guerrillastrijders die vochten tegen de overheid. ‘’Dit is typerend voor hem. Hij ging in gesprek met sjeiks, moslimleiders, zocht Yasser Arafat op en ging zelfs naar Madrasa’s in Pakistan om daar te proberen het evangelie te delen.’’, vertelt Muurling.
Hij ging in gesprek met sjeiks, moslimleiders, zocht Yasser Arafat op en ging zelfs naar Madrasa’s in Pakistan om daar te proberen het evangelie te delen.
Tijdens het interview vertelt Anne van der Bijl dat Open Doors beoogt uit te reiken naar mensen die Jezus nodig hebben en dat dat kan betekenen dat zij zich in risicovolle situaties moeten begeven. Om welke ideologie of politiek leider het ook gaat, er moet verkondigd worden dat Jezus de Weg, de Waarheid en het Leven is. ‘’Er is sprake van conflicten, maar we kunnen die winnen door te gaan in de Naam van de Here Jezus’’, aldus van der Bijl. Volgens Muurling was hij met zijn onverschrokkenheid ook een groot voorbeeld voor vervolgde christenen om niet in hun schulp te kruipen, maar zelfs naar mensen toe te gaan die vijandig tegenover het evangelie staan en zo de kans niet voorbij te laten gaan om iets van de liefde van Jezus door te geven.
Smokkelaarsgebed
Ook voor Klaas Muurling zelf was Anne van der Bijl een groot voorbeeld. Hij leerde onder andere het smokkelaarsgebed van hem, waarin hij bad of God geopende ogen wilde sluiten voor hetgeen zij tijdens het smokkelen verstopt hadden, zoals God in Bijbelse tijden juist blinde ogen ziende maakte. In navolging van Anne van der Bijl wordt dit gebed nog steeds tijdens elke reis gebeden. Wat Muurling aan hem bewonderde was het feit dat hij altijd een evangelist bleef. ‘’Daarom staat in de opdracht van Open Doors dat we de vervolgde en bedreigde kerk moeten helpen en ondersteunen, zodat zij het evangelie kunnen verkondigen in hun land. Dat is steeds de focus: Versterken, zodat zij kunnen blijven functioneren.’’
Maar ook het feit dat Anne van der Bijl geen grenzen of gesloten deuren accepteerde maakte diepe indruk op Muurling. Ook al gaf de overheid van een land aan dat hij niet meer welkom was, dan probeerde hij toch samen met medewerkers van Open Doors een weg te vinden om het land in te komen. ‘’Een grote les die ik van hem geleerd heb is dat je met God altijd in de meerderheid bent. Samen met Hem ben je sterker en Hij is te vertrouwen.’’
Eenvoudig
Door zijn radicale geloof en de uiting daarvan werd hij door velen op een voetstuk geplaatst. Toch was hij een gewoon mens, die erg begaan was met anderen en altijd aan je vroeg hoe het met de kinderen ging. ‘’Als man Gods en pionier was hij iemand waar je terecht tegen opkijkt, maar tegelijkertijd was het een eenvoudig mens die op zijn klompen in de tuin werkte.’’
Die eenvoud zie je ook terug in het feit dat hij en zijn vrouw niet wilden dat God’s Smuggler’, zijn boek uit 1967 dat wereldwijd een bestseller werd, in het Nederlands zou verschijnen. ‘’Hij wilde gewoon over straat kunnen lopen in Nederland. Daardoor is het boek ‘Gods Smokkelaar’ pas na het overlijden van het echtpaar uitgebracht.’’
Geen grote organisatie
Bovendien wilde van der Bijl eigenlijk helemaal geen grote organisatie: ‘’Hij wilde gewoon ‘gaan’ en zich niet druk hoeven te maken om een organisatie. Gelukkig vond hij altijd mensen die hem konden helpen met belangrijke taken die hij zelf niet wilde uitvoeren.” Leiding geven aan de organisatie liet hij dan ook graag over aan anderen. Maar hoewel hij dus geen grote organisatie ambieerde, daagde hij overal ter wereld mensen uit om de zending in te gaan en vervolgde christenen te gaan helpen. “Hij zei ooit: ‘Wij kunnen daar als Open Doors een belangrijke bijdrage aan leveren, maar de nood onder kerken in landen zoals bijvoorbeeld China is zo groot dat er met gemak 40 organisaties bij kunnen komen’. Hij daagde altijd uit méér te doen.’’
Uitbreiding werkzaamheden
Door de jaren heen is Open Doors dan ook steeds meer gaan doen. Het begon allemaal met het smokkelen van Bijbels naar Oost-Europa en Rusland, want dat was immers de hoofdvraag van de kerk aldaar. Muurling neemt ons mee in hoe de organisatie haar werk verder uitbreidde: ‘’In eerste instantie stonden we dus bekend als Bijbelsmokkelaars, maar in de jaren ‘80 kregen we de vraag of we konden helpen de Bijbel beter te leren begrijpen, christenen te trainen in hoe zij zich kunnen voorbereiden op vervolging en voorgangers te trainen.”
Toen eind jaren ‘90 cursisten in Sudan zo uitgehongerd bij een seminar aankwamen dat zij het bijna niet gered hadden, besefte men binnen de organisatie dat zij in bepaalde situaties ook hulpverlening moesten bieden door voedsel en medicijnen te leveren. “We waren ons ervan bewust dat er andere organisaties bestaan die zich hierop richten, maar in geheime of uiterst gevoelige situaties is het nodig dat Open Doors dit zelf oppakt. Voorbeelden van onze hulpverlening zijn het brengen van medicijnen aan Noord-Koreaanse christenen die om de honger te stillen gras gingen eten en daardoor allerlei aandoeningen ontwikkelden, of een christen in Centraal-Azië die we aan een auto hielpen voor het opstarten van een eigen taxibedrijf en een ander hielpen we aan kippen voor een kippenboerderij. Dat hielp hen om in het land te blijven in plaats van te overwegen naar het Westen te verhuizen.” Een aantal jaar geleden is vervolgens pleitbezorging, ofwel advocacy, aan het rijtje toegevoegd. Zo spreekt Open Doors actief namens de vervolgde kerk en komt voor haar op bij regeringen en ambassades. “Maar hoe het werk zich ook ontwikkelde; gebed is altijd de basis gebleven.’’
Belangrijkste mijlpalen
Het 70-jarig bestaan van Open Doors is een ware mijlpaal. Met mijn vraag of hij de belangrijkste mijlpalen in de geschiedenis van Open Doors zou willen belichten, stel ik Klaas Muurling bijna voor een onmogelijke keuze. Er zijn ontzettend veel mijlpalen! ‘’Maar de eerste is natuurlijk het moment waarop Anne van der Bijl niet alleen de roepstem hoorde, maar er ook gehoor aan gaf én er gehoorzaam aan bleef. Een volgende mijlpaal was de publicatie van het eerdergenoemde ‘God’s Smuggler’ dat wereldwijd zoveel belangstelling met zich meebracht dat daardoor het werk van Open Doors enorm begon te groeien, met kantoren in Amerika, Zuid-Afrika, Engeland en noem maar op.’’
Ook Project Parel in 1981 mag niet onopgemerkt blijven. Er werden toen in het geheim 1 miljoen Bijbels per schip naar China vervoerd. Het was niet alleen een geheime operatie, maar ook een riskante. ‘’Die aflevering was nog niet gedaan of er kwam al een verzoek achteraan om een tweede miljoen Bijbels naar China te brengen. We hebben uiteindelijk meerdere jaren achtereenvolgend meer dan een miljoen Bijbels naar China gebracht.”
We hebben uiteindelijk meerdere jaren achtereenvolgend meer dan een miljoen Bijbels naar China gebracht.
Naar Rusland werden eveneens 1 miljoen Bijbels vervoerd, maar dan openlijk. Russische christenen geloven dat dit het gevolg was van de zeven jaar durende gebedscampagne vanaf 1984; een volgende mijlpaal. De openheid die onder Gorbatsjov ontstond kwam volgens hen niet door mensen en politiek, maar door gebed en ingrijpen van God. Anne van der Bijl besloot zonder overleg tijdens een gesprek op een conferentie in Zeeland, waar Amerikanen en onder andere Russen van de orthodoxe kerk bij aanwezig waren, aan te bieden om 1 miljoen Bijbels naar Rusland te brengen. ‘’Dit was typerend voor hem. Het was uiteraard een gigantisch project dat heel veel geld kostte. Maar hij zei hierover: ‘Ik zag dat de deur naar Rusland op een kier stond door de openheid die er kwam als gevolg van de vele gebeden door de jaren heen en ik wilde die deur iets verder open forceren.’ Dat is dus gelukt!’’
Aandacht voor vrouwen
Dat er ongeveer 20 jaar geleden meer aandacht kwam voor vrouwen van de vervolgde kerk ziet Muurling ook als een mijlpaal. Tot dat moment lag de focus vooral bij de mannen, de voorgangers binnen de vervolgde kerk. Na het verschijnen van twee boeken van Anneke Companjen gericht op vrouwen veranderde dit. “Dat was heel belangrijk, want als een man werd vervolgd of gevangen gezet, hoe moest de vrouw dan met het gezin verder?”
Een laatste mijlpaal die Muurling noemt is de komst van de jaarlijkse Ranglijst Christenvervolging die in 1993 voor het eerst verscheen. Daarop wordt visueel gemaakt waar de vervolgde kerk zich bevindt en het helpt Open Doors in kaart te brengen waar het het meest dringend is om hun werk in te zetten.
Dubbel
Mijlpalen vier je, maar is het niet dubbel om te vieren dat Open Doors zich al 70 jaar ‘moet’ inzetten voor vervolgde christenen?
“Het is natuurlijk een beetje dubbel. Ik moet denken aan wat er staat in 2 Timotheüs 3:12. Het is een soort belofte dat als je de Here Jezus wilt toebehoren en volgen, vervolging daar bij zal horen. En vervolging is niet iets om naar uit te kijken, maar tegelijkertijd is dat niet het einde van het verhaal. Paulus, die dit schreef, zegt zelf: ‘De Here heeft mij uit alle vervolgingen gered’. De Here God helpt ons erbij.”
Vervolging is niet iets om naar uit te kijken, maar tegelijkertijd is dat niet het einde van het verhaal. Paulus, die dit schreef, zegt zelf: ‘De Here heeft mij uit alle vervolgingen gered’.
Dankbaar
Bovendien is er veel om dankbaar voor te zijn:
“We hebben in al die jaren zoveel mogen doen. Dan denk ik aan elke Bijbel die een bemoediging is geweest, niet alleen voor de gelovige die het ontving zelf, maar voor zijn hele gezin en vaak zelfs voor zijn hele kerk.
Ik ben dankbaar voor elke gift die we hebben mogen ontvangen om het werk mogelijk te maken, want op die manier doen we het samen. Dat vind ik ook iets om te vieren.
Elk gebed dat in die 70 jaar gebeden is, vind ik de moeite waard om te noemen. Hoe kostbaar is dat!
En hoe de Here God in al die jaren heeft voorzien is ook zoiets moois. Toen ik bij Open Doors kwam werken werd tegen mij gezegd dat niet gegarandeerd kon worden dat ik aan het eind van de maand een bedrag zou ontvangen om van te kunnen leven. Dit was volledig afhankelijk van de giften die binnenkwamen. Maar in al die jaren heeft de Here God rijkelijk voorzien. Het is om stil van te worden. Het is alles bij elkaar een mijlpaal met een dubbele klank, maar ook zeker met grote dankbaarheid!”
In al die jaren heeft de Here God rijkelijk voorzien. Het is om stil van te worden. Het is alles bij elkaar een mijlpaal met een dubbele klank, maar ook zeker met grote dankbaarheid!
Ontwikkelingen christenvervolging
Christenvervolging zal er volgens de Bijbel dus altijd bij horen. Welke ontwikkelingen zijn er door de jaren heen zichtbaar op dit gebied?
De grootste ontwikkeling is dat het om steeds grotere getallen gaat. “Jaren geleden ging het om 200 miljoen, nu hebben we het al over 380 miljoen vervolgde christenen.” Bovendien is er een ontwikkeling zichtbaar qua bronnen van vervolging: “Vroeger kwam vervolging puur vanuit de overheid, zoals bij het communisme, maar nu komt het steeds meer vanuit de buren, de samenleving en zelfs de eigen familie. Dit is bijvoorbeeld het geval bij moslimbekeerlingen. Dan zijn er ook nog rebellen, zoals in Latijns-Amerika, en terroristische organisaties als ISIS en Al-Shabaab. En het meest trieste van allemaal is wanneer de ene denominatie de andere denominatie vervolgt, zoals onder andere gebeurt in Ethiopië.”
Jaren geleden ging het om 200 miljoen, nu hebben we het al over 380 miljoen vervolgde christenen.
En als we het dan toch nog even over de overheid hebben; die heeft ook nieuwe manieren gevonden om te vervolgen. Zoals bijvoorbeeld in China, waar er camera’s in kerken hangen om toezicht te houden op wat er gepredikt wordt en de overheid steeds meer activiteiten op internet controleert. Alle middelen, en steeds nieuwere, worden ingezet om controle uit te oefenen en daarmee wordt het de kerk heel moeilijk gemaakt. Hoe ziet Muurling met al deze dingen in het achterhoofd dan de toekomst van Open Doors?
Lichaam van Christus
“Mensen hebben wel eens gezegd dat wij bij Open Doors strijden tegen christenvervolging. Dat is niet het geval, want wij beseffen maar al te goed dat zolang wij leven en de kerk er is, er vervolging zal blijven bestaan. De Bijbel vertelt ons dit. Dat geeft dus ook aan dat het werk van Open Doors, van SDOK en andere organisaties heel hard nodig blijft. Dat we naast vervolgde christenen staan, hen laten weten dat we hen niet vergeten, dat we samen met vele christenen voor hen bidden en op allerlei manieren proberen steun te geven. En zoals het werkt binnen het Lichaam van Christus: wij kunnen hen helpen door gebed en training en dergelijke, maar zij kunnen ons ook weer helpen door de belangrijke lessen die zij hebben geleerd in vervolging en gevangenschap, om te volharden. Wij hebben het nodig te horen dat ook als het bij ons moeilijk zou worden, het mogelijk is om door te gaan en dat de kerk door alles heen kan blijven functioneren. Zo is er gelijkwaardigheid in het Lichaam van Christus. Sterker nog: Zij kunnen ons misschien nog wel veel meer geven dan wij hen.”
Wij hebben het nodig te horen dat ook als het bij ons moeilijk zou worden, het mogelijk is om door te gaan en dat de kerk door alles heen kan blijven functioneren.
“Dus de toekomst van Open Doors: Er is heel veel werk te doen”, sluit Muurling af, “En met de hulp van mensen in Nederland en andere landen kunnen we dat werk blijven doen.”
Wil jij het werk van Open Doors steunen? Klik op de link voor meer informatie.
Op 25 oktober wordt ook op de jaarlijkse Open Doors Dag stilgestaan bij het 70-jarig jubileum. De tickets waren al snel uitverkocht, maar digitaal kun je het event live volgen. Meld je aan via deze link.
