De Amerikaanse president Donald Trump heeft in de eerste uren na zijn aantreden flink wat presidentiële decreten getekend. Hier zijn vijf opmerkelijke executive orders op een rij, opgesomd door De Telegraaf.
1. Uit de WHO
Amerika zegt het lidmaatschap van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO op. In de Oval Office, waar Trump het decreet tekende, zei de president dat de VS veel te veel contributie betaalt ten opzichte van China. Uit data blijkt dat Washington in 2023 in totaal ruim 600 miljoen bijdroeg, tegenover 185 miljoen voor Beijing. Volgens Trump waren de verschillen nog veel groter. Dat vindt de Republikein unfair aangezien China ruim vier keer zoveel inwoners heeft. Trump ageerde in 2020 ook tegen de internationale organisatie vanwege de rol in de aanpak van de coronapandemie. Daarbij hield de WHO China uit de wind en wordt volgens Republikeinen in de doofpot gestopt dat het dodelijke coronavirus uit een laboratorium in Wuhan was ontsnapt. Het opzeggen van het WHO-lidmaatschap betekent dat Amerikaanse onderzoekers geen toegang meer hebben tot mondiale data die de WHO verschaft.
2. Wederom uit het Klimaatakkoord
Net als tijdens zijn eerste presidentschap trekt Trump de grootmacht terug uit het klimaatakkoord. Trump wil zijn ‘Gouden Tijdperk’ onder meer mogelijk maken door vol in te zetten op fossiele brandstoffen. Dat moet de energiekosten en daarmee de inflatie omlaag brengen. Amerika’s economische rivaal China stoot op afstand de meeste broeikasgassen uit, bijna drie keer zoveel als de VS, vooral door de afhankelijkheid van kolencentrales. De voorbije jaren steeg de Chinese uitstoot bovendien verder. Op plek drie staat India.
3. Noodsituatie grens
Een batterij decreten gaat over de grensproblematiek en illegale migratie. Aan de zuidgrens is de noodtoestand uitgeroepen wat de inzet van het leger mogelijk maakt voor grensbewaking. Ook heeft Trump Mexicaanse drugskartels, die een sleutelrol spelen in mensensmokkel, gelabeld als terroristische organisaties. Trump wil ook het automatische staatsburgerschap voor een ieder die op Amerikaans grondgebied wordt geboren afschaffen, al kan dat niet per decreet. Verder lijkt hij voor te sorteren op een nieuw inreisverbod voor onderdanen uit landen die een gevaar opleveren voor de nationale veiligheid, zoal terrorisme, in de media eerder aangeduid als een reisverbod uit moslimlanden. Er is hier een onderzoek van twee maanden aangekondigd die een lijst landen moet opleveren.
4. Onderzoek naar politisering overheidsinstanties
Misschien wel een van de meest ‘gevreesde decreten’ is die een onderzoek beveelt naar het tot wapen maken van overheidsinstanties onder de Biden-regering. Onder meer het ministerie van Justitie, de beurswaakhond SEC en veiligheidsdiensten worden onder de loep genomen. Hoewel wordt gesproken van ‘het beëindigen van praktijken van politieke vooringenomenheid bij de federale overheid’, wordt gevreesd dat het onderzoek juist de opmaat hiertoe is en de vervolging beoogt van functionarissen die betrokken waren bij strafrechtelijke acties tegen Trump en zijn medestanders. Uit de vaag geformuleerde tekst zou ook kunnen worden opgemaakt dat Trump zelfs lokale justitiemedewerkers op de korrel wil nemen. Twee staatsfunctionarissen, hoofdaanklager Fani Willis in Georgia en procureur generaal Letitia James in New York, speelden een voorname rol in rechtszaken tegen de president.
5. Streep door woke
Er zijn maar twee genders: man en vrouw. Met deze woorden zet Trump een streep door progressief woke beleid bij de federale overheid. De diversiteit- en inclusieagenda’s hadden de voorbije jaren op volle toeren gedraaid op departementen, waar complete afdelingen waren opgetuigd die zich alleen nog maar bezighielden met het promoten van identiteitspolitiek, in binnen- en buitenland. Naar verwachting zullen bedrijven die overheidscontracten willen ook een streep door hun diversiteit- en inclusiebeleid moeten zetten. De vraag is of justitie onder de nieuwe president eveneens private bedrijven wil vervolgen op dit vlak. Trump heeft per decreet ook een verbod uitgevaardigd op het gebruik van federaal geld voor ‘transitiediensten’, zoals hormoontherapie. De circa negenduizend transgenders in het leger krijgen geen speciale bescherming meer. Er is niets gezegd over dit thema in het onderwijs. Eerder had Trump ook verkondigd transgenders te weren uit vrouwensport.
Lees hier nog meer decreten die vandaag zijn doorgevoerd.
