De Deen Torben Søndergaard, die in Amerika gevangen zat om zijn geloof, was onlangs in Nederland en biedt zijn excuses aan. Hij was voor het eerst sinds zijn gevangenschap in ons land om zijn verhaal te delen. “God wilde dat ik niet alleen een boodschap bracht, maar er ook een werd.”
De leider van de Last Reformation bezocht verschillende landen in Europa en is nu in Mexico. In 2018 was hij voor het laatst in Nederland. “Ik was er meerdere keren en heb hier ook vrienden. Het was onlangs een thuiskomen, echt prachtig.”
Torben Sondergaard vroeg asiel aan in de VS, omdat hij in Denemarken naar eigen zeggen werd vervolgd om zijn geloof. “Mijn verhaal begint in Denemarken. Op de nationale tv werden veel leugens verteld en allerlei instanties werden op mij afgestuurd. Zo kwam de politie om onze paspoorten te checken en kwam de Belastingdienst en de Deense Veilig Thuis om onze kinderen in de gaten te houden.” Toen hij Denemarken verliet om naar de VS te gaan, herinnerde hij zich een profetisch woord van God dat er vervolging op komst was voor de kerk, maar dat zij daar nog niet klaar voor waren en dat God hem had gestuurd om hen voor te bereiden op wat komen ging. Kort nadat hij in de VS was aangekomen, vroeg hij asiel aan.
Geen borgtocht
Op 30 juni 2022 werd Torben gevraagd voor een gesprek met de Amerikaanse immigratie- en douanedienst om ‘zijn asielstatus te bespreken’. In plaats van een gesprek, werd hij vastgezet. Hij werd geconfronteerd met ongegronde beschuldigingen als wapensmokkel, mensenhandel, belastingfraude en andere zaken. Hij is nooit aangeklaagd voor een van deze misdrijven. Toch werd hij bestempeld als ‘nationale bedreiging voor de veiligheid’. Hij kon niet op borgtocht vrijkomen en zijn advocaten kregen geen informatie over de zaak. “Ik had geen idee wat er aan de hand was en wie erachter zat. Toen ik Denenmarken verliet, ontving ik e-mails van de mensen die mij daar vervolgden. Een persoon schreef: ‘Eindelijk kom je naar de VS en kan ik je vernietigen, want ik heb vrienden in Washington.’ Het leek bijna een complot om mij kapot te maken. Mensen op hoge niveaus die konden helpen, sloten hun ogen.”
Nooit had Torben verwacht dat hij op deze wijze vervolgd zou worden. “Natuurlijk, iedereen die van Jezus houdt, zal vervolgd worden, zoals de Bijbel zegt, maar ik had niet verwacht dat het mij op deze manier zou overkomen.” Terugkijkend ging hij in de cel door vier fases heen. Eerst werd ik echt depressief. Ik vond het heel moeilijk om geketend en opgesloten te zijn. Ik voelde me enorm alleen. Ik las over Paulus en Silas die Jezus prezen, maar ik kon er niet bij. In Filippenzen 4:4 staat dat je je altijd moet verheugen. Ik weet nog dat ik dacht: Paulus, je weet niet hoe moeilijk het is in de gevangenis, maar toen herinnerde ik me dat hij op het moment van schrijven zelf gevangen zat. Je kent de Bijbel, maar mijn reactie op de daadwerkelijke gevangenschap was anders dan je van tevoren denkt.”
“Jouw beurt”
De tweede fase begon na een maand in de cel. “Ik wist dat ik iets moest doen, anders zou ik het niet overleven. Ik begon een lange tijd te bidden en te vasten. God sprak tot me en bemoedigde me. Hij vertelde dat Hij opwekking zou sturen naar de gevangenis. Ik probeerde het Evangelie te delen, maar niemand luisterde. Maar op dag honderd veranderde alles. Ik zat in mijn cel en las de Bijbel toen er plotseling iets gebeurde. Onze cel was niet afgesloten. We konden ons vrij bewegen. Plotseling werd het heel stil in de gemeenschappelijke ruimte. God zei: ‘Nu is het jouw beurt om te spreken. Ik dacht: ik wil gewoon naar huis. Ik ging mijn cel uit en zag een kring van mannen die voor iemand aan het bidden waren. Ik dacht: wat gebeurt hier? Ik had in de gevangenis nog nooit iemand zien bidden. Ik nam het woord, vertelde dat ik voorganger ben en ik deelde het Evangelie. De volgende dag begonnen mensen zich te bekeren. Mensen kregen dromen, werden vervuld met de Geest. Mensen beleden hun zonden. Ik doopte hen in mijn cel met een beker water en daarna onder de douche. Dat was de beste en enige manier waarop dit kon. Plotseling waren er tweeëntwintig van de vijfentwintig gevangenen die bijbelstudie met mij wilden doen. Dat was de derde fase: Opwekking.”
De vierde fase was de openbaring van het koninkrijk der hemelen. Ik dacht eraan hoe Jezus stierf, opstond en een beloning heeft voor degenen die op Hem wachten. Ik kwam op een punt, liggend in mijn cel, dat ik me verheugde op de beloning in de hemel. Ineens begreep ik waarom Paulus God kon loven. Hij was niet gericht op dit leven alleen.”
Op 16 augustus 2023 kwam Torben vrij na 412 dagen in de cel. Kort daarvoor werd zijn zaak ter sprake gebracht in het Amerikaanse Congres, waar congreslid Clay Higgins zei dat hij werd vervolgd door de zittende regering omdat hij een evangelische christelijke voorganger is. “Dit gebeurde nadat ze meer dan vierhonderd uur aan mijn zaak en mijn dossier, dat uit 1600 documenten bestond, hadden besteed.” Torbens zaak is inmiddels ook bij president Trump onder de aandacht gebracht. Binnenkort hoopt Torben terug te keren naar Amerika.
Verontschuldigingen
Terugkijkend ziet Torben dat God hem vormde door de vervolging. “God wilde niet alleen dat ik een boodschap bracht, maar er een werd. Ik dacht dat ik er klaar voor was om Zijn werk te doen, maar dat was ik niet.” Hij biedt zijn verontschuldigingen aan aan de kerk, ook aan de Nederlandse.
“In de gevangenis maakte God me nederig. Ik voelde me erg alleen en ik begreep niet waarom de kerk niet voor me opkwam en me eruit haalde. Aan de ene kant voelde ik me erg in de steek gelaten door een groot deel van de kerk. Aan de andere kant stonden er mensen voor me op van wie ik het niet verwachtte en over wie ik slecht gesproken had. Zij doen dingen anders dan wij het deden. Dat juist zij zich voor mij uitspraken, maakte me op een diepe manier nederig.”
Eigen ding
Torben vertelt dat hij veel tijd heeft genomen om hierover na te denken en de zaak te analyseren. “Eerst dacht ik: misschien begrijpen de menen die niet voor mij opkwamen de zaak niet en het is ook erg ingewikkeld. Misschien denken ze echt dat ik iets verkeerds heb gedaan en weten ze niet dat ik vanwege Jezus gevangenzit. Ik dacht dat dit een van de redenen was dat mensen zich niet uitspraken. Een andere reden is dat ik niet betrokken ben geweest bij de kerk. Ik heb mijn eigen ding gedaan en was daar druk mee. Ik dacht: ik heb de kerk niet nodig en ik heb de mensen daar niet nodig. En toch waren er een paar mensen die wel voor mij opkwamen.”
Ik moest berouw tonen, net als mijn vrouw, zegt Torben. “We moesten ons hart onderzoeken. Ik ontdekte dat zelfs als mensen dingen anders doen en op sommige gebieden een ander geloof hebben, zij niet onze vijanden zijn. Het raakte me diep, want als je lijdt en dit doormaakt, dan is iedereen die niet je vijand is, je vriend. En ik was echt dankbaar voor de mensen die voor mij opkwamen.”
Liefde nodig
Het veranderde hem, vertelt hij. “Ik weet dat ik er in de toekomst voor andere mensen zal zijn, zelfs als ze anders geloven of anders doen. De vijand van mijn vijand is mijn vriend en ik wil er voor hen zijn. Ik heb echt geleerd dat we elkaar nodig hebben. Er gaat veel veranderen in mijn leven en ook in mijn bediening. Het spijt me dat ik niet betrokken ben geweest, zoals ik had moeten zijn. En ik denk dat het, nu met de vervolging die eraan komt, echt tijd is dat we ons met elkaar gaan bemoeien en van elkaar gaan houden. Want liefde bedekt tal van zonden. Misschien doe we dingen anders, maar liefde bedekt dat en dat hebben we nodig.”
Zijn inzicht leidde tot een andere werkwijze. “Ik werk nu veel nauwer samen met kerken. Mijn onderwijs is veranderd en mijn houding is veranderd. Ik bied mijn excuses aan aan de kerk in Nederland. Ik was te negatief over de kerk, omdat ik erdoor gekwetst en verbitterd was en dat verspreidde ik onder mensen. Het was heerlijk om voorgangers te ontmoeten. Mensen voelen het verschil, het is bijna een nieuw begin. Ik weet dat de vervolging moest gebeuren. God moest me breken om me klaar te maken voor het volgende seizoen. Door moeilijke tijden kunnen we luisteren en leren.”
Enthousiast over Nederland
Over wat God doet in Nederland, is Torben erg enthousast. “Ik zie veel nieuwe vruchten. Mensen die tot geloof zijn gekomen, zijn volwassener geworden in het geloof. Ik ben enthousiast, er vindt een grote verschuiving plaats in Europa. Ik ben geschokt en verbaasd dat zoveel mensen buiten de kerk praten over het geloof en op zoek zijn naar God. Zij beginnen het kwaad in de wereld te herkennen en denken: er moet iets van God zijn. Ze gaan bidden en vinden God, zonder dat ze een kerkelijke achtergrond hebben. Dat is heel mooi.”
Hij heeft ook een boodschap voor de kerk in Nederland: “Het is tijd om wakker te worden, om serieus te worden. Er komen moeilijke tijden aan en we moeten niet bang zijn, maar ons voorbereiden. Toen ik gevangen zat en eerst geen Bijbel en telefoon had, dacht ik: Waarom heb ik niet meer van Gods Woord in mij? Ik had de Bijbel altijd voor lief genomen en ik was nooit zonder Bijbel geweest. Nu had ik er geen en ik miste het Woord van God. Toen ik in de gevangenis eindelijk een Bijbel kreeg, was dat zo geweldig. Ik begon te lezen als nooit tevoren. Bereid je voor, wees niet bang, zorg dat je het Woord van God in je opneemt, zodat je sterk zult zijn in vervolging. Zorg dat je het Woord in je hebt, zodat niemand het van je weg kan nemen.”
Vervolging en moeilijke tijden louteren je geloof, merkte Torben. “God gebruikt het als hulpmiddel om ons geloof te verfijnen. Jezus had Judas in Zijn leven. Dat was de enige die Hem naar het kruis bracht. God gebruikt zulke mensen om ons nederig te maken, zodat we niet trots worden. In moeilijke tijden wordt je karakter gebouwd. Wees bereid om te lijden, ook al begrijp je het niet. Bij een bevalling is er pijn en hoe meer pijn er is, hoe dichter je bij de bevalling bent. Hetzelfde geldt voor de wederkomst van onze Heer. We zullen barensweeën zien en het zullen moeilijke tijden zijn, maar in dit alles kijken we uit naar de geboorte, naar de wederkomst van Jezus. Wanneer we deze barensweeën ervaren, zou dat ons vreugde moeten brengen, omdat we weten dat Jezus spoedig komt. Richt je op het Koninkrijk en wees er klaar voor.”
Torbens schreef een boek over zijn tijd in de gevangenis, ‘412 dagen’. “Het brengt hoop aan mensen die in een eigen soort gevangenis zitten en te maken hebben met moeilijkheden.
