Wat zou jij riskeren voor de waarheid? Je bedrijf? Je reputatie? Je vrienden? In de rustige straten van Bergen, Noorwegen, beantwoordde één man die vraag met zijn leven – niet door te sterven, maar door moedig te leven en te weigeren om toe te geven.
Door Hananya Naftali
Tijdens mijn lezingentournee in Noorwegen ontmoette ik Enok Groven, acteur, model en eigenaar van een unieke, one-of-a-kind vintagewinkel. Een lange Noor met gevoel voor mode. Hij liet me zijn collectie zeldzame, op maat gemaakte vintage kleding zien. Elk kledingstuk had een verhaal. Maar het waren niet de kleren die de grootste indruk op me maakten, het was zijn liefde voor Israël.
Ik vroeg hem: “Ben je niet bang voor je winkel of je bedrijf?”
Hij keek me recht in de ogen en zei: “Nee. Dat maakt me niet uit. Ik vind het belangrijk om te weten waar ik sta en het juiste te doen, en te hopen dat God voor me zal zorgen.”
Een vrijwilliger in Israël, opgejaagd in eigen land
In maart, na de gruweldaden van 7 oktober, toen Israëlische families werden afgeslacht door Hamas-terroristen tijdens het Nova-muziekfestival, kon Enok niet stil blijven zitten. Hij schreef zich in voor het Sar-El-programma en meldde zich aan als vrijwilliger bij het IDF, waar hij hielp met het inpakken van rantsoenen en het sorteren van uniformen. Hij droeg geen wapen. Hij droeg medeleven. Hij stond aan de kant van het Joodse volk, niet als soldaat, maar als broeder tijdens het moeilijkste moment in onze moderne geschiedenis sinds de Holocaust.
Terug in Noorwegen werd zijn winkel vernield. Op de gevel stond met graffiti “Zionist” en “Kindermoordenaar” gekalkt. Vandalen probeerden de ramen in te gooien. Activisten dreigden de winkel in brand te steken. Groepen op sociale media lanceerden boycotcampagnes, overspoelden hem met neprecensies en riepen op om hem te ontvoeren. Er werden geruchten verspreid in een poging zijn imago te vernietigen. Ze noemden hem een vrouwenhater. Verkrachter. Pedofiel. Allemaal leugens, maar in de zieke digitale cultuur van vandaag is de leugen sneller dan de waarheid, omdat hij geen gewicht in de schaal legt, hij is leeg.
Het nieuwe antisemitisme: woke, gewelddadig en dodelijk
Klinkt dat bekend? Welkom bij het nieuwe antisemitisme. Het draagt geen hakenkruis meer. Het draagt een keffiyeh en noemt zichzelf ‘sociale rechtvaardigheid’. Maar het gif is hetzelfde. Als je Israël steunt, ben je een doelwit. Als je van het Joodse volk houdt, ben je de vijand. En als je de waarheid spreekt, zullen ze proberen je het zwijgen op te leggen.
Maar Enok hield zijn mond niet. Hij verstopte zich niet. Hij gaf niet op. Hij bleef staan.
Toen ik dit verhaal van een vriend van mij hoorde, vroeg ik of ik even langs mocht komen bij zijn vintagewinkel in het centrum van Bergen, omdat ik hem de hand wilde schudden en hem wilde bedanken voor zijn moed. Het kost soms een prijs om voor de waarheid te staan.
Alleenstaand, maar niet verlaten
In Jesaja staat een vers dat zegt: “Wee degenen die het kwade goed noemen en het goede kwaad, die duisternis voor licht houden en licht voor duisternis” (Jesaja 5:20). Dat is wat we op dit moment meemaken. Enok zag het duidelijk. Hij zei tegen mij: “Ik heb een heel nieuwe kijk gekregen op leugens, hoe gevaarlijk ze zijn en hoe gemakkelijk ze zich verspreiden. Maar net zoals liefde haat overwint, geloof ik ook dat de waarheid leugens zal overwinnen.”
Hij is geen jood. Maar hij stond aan de kant van de joden.
Er is iets volkomen zieligs aan de stilte van zoveel mensen die zeggen dat ze om gerechtigheid geven, maar geen woord zeggen wanneer joden worden afgeslacht. Mensen die zwarte vierkanten posten of regenboogvlaggen hijsen, maar doof zijn wanneer Israëlische kinderen levend worden verbrand, of erger nog, dezelfde vlag hijsen die de terroristen droegen toen ze Israël binnenvielen: de vlag van Palestina. Maar één Noorse man kwam in opstand. Een man die houdt van funky kleding en vintage laarzen had meer ruggengraat dan de meeste politici in Europa.
De prijs van loyaliteit, en de beloning.
En wat gebeurde er? Hij werd vervolgd als een crimineel. Beschaamd. Belasterd. Gestraft. Om één ding: omdat hij achter Israël stond.
Het punt is: Enok stond niet achter Israël omdat dat gemakkelijk was. Hij stond erachter omdat het juist was.
Hij vertelde me dat hij verliefd was geworden op Israël. Het land. De mensen. De waarheid. Het opende zijn ogen. Hij zei dat hij niet langer kon zwijgen. En weet je wat? Hij heeft gelijk. Zwijgen is een zonde wanneer de waarheid wordt aangevallen.
We leven in een wereld waar leugens de norm zijn. Maar sommige mensen zijn nog steeds dapper genoeg om de waarheid te vertellen. Enok is een van hen.
God vergeet niet
Ik weet niet wat er met zijn bedrijf gaat gebeuren. Ik bid dat het zal groeien en dat hij zal slagen. Maar ik weet één ding: God laat degenen die aan Zijn kant staan niet in de steek. En Enok staat aan de kant van de waarheid, van Israël, van gerechtigheid.
Psalm 121 zegt: “Hij die over Israël waakt, sluimert niet en slaapt niet.” Diezelfde God ziet Enok. Hij ziet elk gebroken raam. Elke leugen. Elke bedreiging. En Hij zal antwoorden.
Aan iedereen die dit leest – christenen, joden of iets daar tussenin – begrijp dit moment. Dit is een geestelijke strijd tussen waarheid en bedrog, goed en kwaad, moed en lafheid.
Wie is Hananja Naftali? Hij zelf zegt hierover: ‘Ik ben een Israëli die uit liefde voor zijn land werkt en niet uit haat voor de Palestijnen. Ik doe wat ik doe, omdat ik van vrede houd en niet van oorlog.’ Als influencer en Youtuber komt online op voor Israël en het Joodse volk. Ook werkt hij in het media-team van premier Benjamin Netanyahu.
