‘Pap, ik ga de hele Bijbel lezen,’ zei mijn tienjarige zoon dapper. Eerlijk is eerlijk, ik had weinig verwachting dat het hem zou gaan lukken. De Bijbel is toch andere kost voor een jongen dan Dagboek van een loser. En inderdaad, bij Exodus hield hij het toch maar voor gezien (wat ik al knap vond). Al die afmetingen van de tabernakel vond hij veel te saai. Alles hoofdstuk voor hoofdstuk doorlezen was voor hem een brug te ver. Als vader vroeg ik me af of dat nou ook de bedoeling moet zijn. Je wilt dat je kind aangesproken wordt door Gods Woord, maar is het lezen van de Bijbel van kaft tot kaft het juiste middel om dit bij een tienjarige te bereiken?
Tekst: Timon Kitsz
Ook volwassenen halen als het gaat om Bijbellezen vaak doel en middel door elkaar. Misschien herken je dit voorbeeld wel: Je stelt jezelf ten doel dat je Gods Woord beter wilt leren kennen. Dus je doet mee aan een “Bijbel-in- een -jaar challenge” en begint enthousiast te lezen. Maar zodra je in de geslachtsregisters belandt denk je: waarom lees ik dit eigenlijk in vredesnaam? Je bemerkt dat wat je leest je niets zegt en ook niet blijft hangen. Sterker nog, tijdens het lezen zijn je gedachten al weer ergens anders. Toch blijf je stug doorlezen want je loopt achter op je schema. Je leest omdat je je quotum dagelijkse Bijbelverzen nog moet halen en eigenlijk die van gister en eergister ook nog moet inhalen. Je moet immers wel je target halen! Zo kun je in een jaar de Bijbel doorjagen, en je zult er vast wat van opsteken. Maar ik geloof niet dat je er geestelijk veel van groeit.
Begrijp me niet verkeerd, natuurlijk is het goed om de Bijbel in zijn geheel als een boek te lezen. Zo beperk je je niet tot je favoriete verzen en komt alles wat God ons in de Schrift te zeggen heeft een keer voorbij. Maar als we lezen om onze zelfopgelegde targets te halen, dan lopen we het gevaar bijgelovig en religieus met de Bijbel om te gaan.
We hebben namelijk een menselijke neiging om voortdurend onze prestaties te meten. De techniek speelt daar mooi op in. Stappentellers, slaapmeters, Strava. Zo kunnen we ook Bijbellezen als een prestatie gaan zien die we moeten meten. Ik spreek uit ervaring. Soms sloeg ik na het ploeteren door de afmetingen van de tabernakel opgelucht mijn Bijbel dicht: weer mijn quotum gehaald. Maar wie hield ik voor de gek? Alsof God een hemelse Strava bijhoudt en er in de hemel een scorebord staat waar onze leesvorderingen worden genoteerd.
Relationeel boek
Zo kunnen we door het middel (de Bijbel in een jaar) het doel gaan missen. Gods woord is allereerst een relationeel boek. De Bijbel is bedoeld als een ontmoetingsplaats waar we Jezus mogen vinden. Jezus zei tegen de Schriftgeleerden: ‘U bestudeert de Schriften… maar bij Mij wilt u niet komen om leven te ontvangen’(Joh. 5:39-40). Wat was hun probleem? Ze waren religieuze Strava-lezers geworden: ze waren Gods woord gaan gebruiken om indruk te maken op zichzelf en anderen.
Ook wij kunnen met onze targets door de Bijbel heen jagen en de ontmoeting met Hem missen. Dallas Willard zei over gehaast Bijbel lezen: ‘Wie zo leest, lijkt op een bij die van bloem naar bloem vliegt zonder een bloem binnen te gaan om nectar te halen.’
Het is daarom goed om de Bijbel van kaft tot kaft te lezen. Maar laten we dat niet doen om een ambitieus leesdoel te halen. We halen er juist meer uit als we aan slow reading gaan doen. Bij slow cooking blijven ook meer ingrediënten bewaard. Zo helpt slow reading ons ook om Gods woorden dieper tot ons te laten doordringen. Lees dus niet even tussen de bedrijven door, maar pak je agenda en plan tijd in om langzaam en met aandacht de Bijbel te lezen.
Onlangs sprak ik christenen uit een streng moslimland. Als kind werden ze gedwongen om op school Koranverzen te memoriseren. Weet je hoe ze leerden om hun hart en gedachten te beschermen? Door in hun eigen tijd nog meer Bijbelteksten uit het hoofd te leren. Ik heb thuis een schriftje liggen van een Arabisch kind dat allerlei Bijbelteksten opschreef om te memoriseren. Wat een werk heeft daarin gezeten en wat een voorbeeld! Ook wij hebben het niet alleen nodig dat we de teksten lezen, maar ook uitbidden, opschrijven, memoriseren en in gesprek gaan met de Auteur. Dat levert veel meer vrucht op dan de Bijbel vluchtig doorlezen. Je raakt namelijk niet echt vertrouwd met de bijbel als je vijf minuten voor je de deur uitgaat even een paar verzen leest. De Bijbel verdient een vaste plek in je agenda — een heilige tijd, waarin je je binnenkamer binnengaat en met volle aandacht luistert naar wat God tot jou te zeggen heeft.
Gigantisch groeien
Laten we daarom starten met een ‘niet-ambitieuze challenge’. Wat dacht je van de Bijbel- in tien jaar? Het klinkt natuurlijk wat minder indrukwekkend dan de Bijbel in één jaar. Maar als je in tien jaar de Bijbel met tijd, aandacht en plezier doorwerkt, dan kan het niet anders dan dat je over tien jaar gigantisch bent gegroeid in je geloof.
Ook mijn zoon leest intussen verder. Hij is nu in Richteren beland, die verhalen spreken hem meer aan. Voor mij hoeft hij het zichzelf niet op te leggen om heel de Bijbel door te jagen. Als vader heb ik liever dat hij gegrepen wordt door een vers en daarin Jezus ontmoet. Volgens mij heeft God de Vader ons daarvoor de Bijbel gegeven.
Timon Kitsz (1985) spreekt en schrijft graag over discipelschap. Hij doet dat o.a. voor de Lifeschool en voor Open Doors.
Zie ook www.timonkitsz.nl
