De Egyptische mensenrechtenadvocaat Majed El Shafie (47) maakte een documentaire over 7 oktober, de dag dat Hamas Israël in 2023 aanviel. Dying to Live heet de docu. El Shafie komt uit een bekende invloedrijke moslimfamilie en bekeerde zich tot het christendom. Hiervoor is hij zwaar gemarteld en ter dood veroordeeld. Hij ontvluchtte zijn moederland en woont nu in Canada. Revive belde met El Shafie met de vraag waarom hij ‘Dying to Live’ maakte.
“Ik werd wakker met het nieuws van deze afschuwelijke massamoord in Israël. Al op de tweede dag keerde de wereld zich tegen het land en ik ben geschokt over het antisemitisme dat erop volgde. Binnen een week na de aanslag was ik terug in Israël, waar ik twintig jaar geleden liefdevol werd opgevangen toen ik Egypte ontvluchtte. Ik huurde een cameracrew in en interviewde niet alleen overlevenden van de aanslag, maar ook families van de gijzelaars en daarnaast Palestijnen, moslim en Joodse christenen.
Wat is uw band met Israël?
“Ik kom uit een invloedrijke moslimfamilie in Egypte. Mijn vader was advocaat en mijn moeder bankier. Als kind werd ik al blootgesteld aan haat tegen de Joden. Mijn moeder leerde me nooit om te haten. Zij is een goede moeder, zonder wie ik niet de man zou zijn geworden die ik nu ben. Maar in de maatschappij was de haat tegen Joden er wel. Kinderen worden daarmee gebrainwashed. Toen ik een jaar of acht of negen was, sprak mijn leraar over oorlog tegen Israël. Ik stak mijn hand op en vroeg waarom we het over oorlog hadden en niet over vrede. Als straf sloeg hij me met een stok vijf keer op elke hand. Huilend kwam ik thuis, want ik wist niet wat ik verkeerd had gedaan. Mijn moeder ging de volgende dag naar de leraar en zei: ‘Als je mijn zoon nog een keer aanraakt, dan krijg je met mij te maken.’
Toen ik tot geloof kwam, werd ik gearresteerd. Dat was in 1998. Ik werd gevangengezet, gemarteld en veroordeeld tot de doodstraf. Het lukte me om uit Egypte te ontsnappen op een gestolen jet-ski en naar Israël te vluchten. Ik woonde twee of drie jaar in Israël en kreeg daarna politiek asiel in Canada, waar ik nog steeds woon. In Israël ontmoette ik voor het eerst Israeli en leerde ik hun compassie en liefde kennen. God gebruikte Israël om mijn leven te redden en nu kom ik op voor Israël.”
U maakte een documentaire over 7 oktober. Wat wilt u hiermee laten zien?
Als eerste wil ik de Westerse wereld de waarheid vertellen over de situatie in Israël. Als tweede wil ik de Israëli’s vertellen dat ze niet alleen zijn. Er staat een Egyptenaar aan hun kant. En als derde en belangrijkste wil ik de film laten vertalen in het Arabisch, Perzisch en Urdu om de extremistische ideologie en ontkenning van 7 oktober in het Midden-Oosten te bestrijden. We zijn bezig om de documentaire te laten zien in Iran, Pakistan en de rest van de moslimwereld.”
Hoe was het om de overlevenden en nabestaanden te interviewen?
“Het was heel moeilijk en pijnlijk om hun pijn te zien. Ik vroeg de overlevenden of ze me wilden vergeven omdat ik lijk op hun aanvallers en dezelfde taal spreek. Dat bracht hen in tranen en er vond genezing plaats. Een van de overlevenden, van wie een zus is ontvoerd, zei dat ik me niet hoefde te verontschuldigen. ‘You are not them’, zei hij. Dat is een ontroerend stukje in de film. De reacties van Israëli’s raakte mijn hart diep. Zij horen veel haatdragende opmerking. Ik leg uit waarom ik van de Joden houd, omdat Christus van hen houdt. Dat is vaak de eerste keer dat ze horen waarom christenen van hen houden. Het is een groot getuigenis.”
Veel mensen zeggen dat de aanslagen op 7 oktober niet echt zijn gebeurd. Wat zou u tegen hen zeggen?
“Een: de Palestijnen zeggen dat het is gebeurd. Twee: Hamas heeft de gebeurtenissen uitgezonden over de hele wereld. De organisatie heeft zelf voor het bewijs gezorgd, niet Israël of Amerika.”
Wat denkt u van het aantal Palestijnse doden dat steeds wordt herhaald?
“Waar komen de cijfers vandaan? Van het ministerie van gezondheidszorg van Hamas. Denk je dat de cijfers van een terroristische organisatie, die ontvoert, verkracht, vrouwen en kinderen vermoordt, betrouwbaar zijn? Dat is hetzelfde als zeggen dat IS scholen bouwt voor meisjes.”
Wat voor reacties krijgt u op de documentaire?
“In het westen vallen mensen mij aan, ze zijn niet blij met de film. In Egypte zijn moslimgroepen die het met mij eens zijn, maar zij kunnen dat niet zeggen uit angst.”
Zijn mensen tot andere gedachten gekomen door de documentaire?
“Ja, heel veel, blijkt uit de reacties. Ik denk dat het voor het eerst is dat zij het verhaal horen van de mensen in Israël zelf. Ik geloof dat de film internationaal impact heeft en een groot verschil kan maken. Het helpt ook dat ik Egyptenaar ben en niet bijvoorbeeld uit Israël kom.”
Hoe kijkt u naar de reactie op de gebeurtenissen, met name in het westen?
Antisemitisme heb je in oude en nieuwe vorm. De oude vorm zegt: haat de Jood en dood de Jood, net als Hitler. Het nieuwe antisemitisme vind je niet alleen in onze straten, maar ook in onze schools, op respectabele universiteiten, in Frankrijk, Engeland, Parijs. Dat is echt een schok voor mij. Ik zou degenen die demonstreren willen vragen: Waar was je toen het over Jemen ging? Waar was je toen de Iraanse overheid haar eigen mensen en kinderen vermoordde. Waar was je toen het over China ging, over Birma. Heb je die gebeurtenissen veroordeeld? Jullie ondersteunen de holocaust en genocide in Israël.
Als het je niet gaat om sociale rechtvaardigheid, houd dan je mond. Als je wel bent tegen sociaal onrecht, spreek je dan ook uit tegen andere zaken. Ik ben het eens met ‘Free Gaza’, maar dan van Hamas; een organisatie die niet de rechten van vrouwen, minderheiden, LHBTI respecteert. Die geld steelt van haar eigen mensen om tunnels te bouwen, in plaats van een schuilplaats, terwijl het leiderschap champagne drinkt in Qatar.”
Hoe moeten we reageren als christenen?
“We moeten begrijpen dat Joden én moslims de Prins van Vrede nodig hebben. Ook moeten we blijven geloven in de Bijbelse beloften voor Israël. Soms denken we dat die niet meer gelden, maar als God van mening is veranderd, hoe weet je dan dat Hij zich houdt aan zijn andere beloften? Er is geen vervanging voor het volk Israël. We moeten naast het volk staan, het is Gods oogappel. Tegelijkertijd moeten we uitreiken voor steun en liefde, niet alleen naar de Joodse mensen, maar ook naar moslims en andere mensen. Toon liefde en laat Gods genade zien aan de gemeenschap. Mijn belangrijkste boodschap is: lees wat God zegt wat we moeten doen. Media hebben hun eigen agenda, net als politici.
Ook moeten we kritisch kijken naar immigratie. Dat is niet racistisch, ik ben zelf bruin. Maar we kunnen niet mensen ons land binnenlaten die willen veranderen wie we zijn, die ons democratische systeem willen aanpassen en onze waarden. We willen geen geweld en dreiging in onze straten. Zeg tegen mensen die ons DNA willen veranderen dat we dit niet willen. Zeg het duidelijk, zonder politieke correctheid. Spreek de waarheid in liefde, niet in haat, zoals de Bijbel ons leert. Maar een ding moeten we begrijpen: als ons land ineenstort, kun je jezelf niet helpen.
Ik zat eens in het vliegtuig en hoorde dat ik bij een ramp eerst mezelf moest helpen met zuurstof en dan pas mijn kind. Dat stoorde me. Maar een stewardess glimlachte en legde het me uit. ‘Meneer, als u uzelf niet kunt helpen, dan kunt u uw kind niet helpen. Help eerst jezelf. Zorg dat je economie, veiligheid en zekerheid op orde zijn. Dan pas ben je in staat anderen te helpen. Als je de grenzen open laat staan voor mensen met hun eigen religieuze agenda, die de vrijheid van meningsuiting willen beperken, dan zullen we Nederland verliezen en uiteindelijk heel Europa. Mijn oproep naar de gematigde moslims is: Als je denkt veilig te zijn voor extremisten, dan zit je ernaast. Ja, ze zullen eerst naar de Joden en christenen gaan, maar jullie zijn de volgende als je geen hijab draagt of je baard laat groeien.”
Majed el Shafie is oprichter van One Free World International, een wereldwijde mensenrechtenorganisatie die actief is in twintig landen. De documentaire Dying to live is uitgezonden in verschillende landen. Het is niet bekend of de documentare ook in Nederland te zien zal zijn.
