“Met trots mag ik delen dat ik op plek 18 sta van de kandidatenlijst van de @ChristenUnie”, schreef Gaetan Mbwete op X. “Ik wil me inzetten voor rechtvaardigheid en menselijke waardigheid, dichtbij én ver weg – met speciale aandacht voor Congo.” Revive stelt de makelaar en politicus enkele vragen.
Wat vind je ervan dat je een plek bent gestegen op de CU-kandidatenlijst?
“In de praktijk maakt dat niet zo heel veel uit met de verwachte zeven zetels, maar het is wel een teken van vertrouwen dat ik er weer op mag staan. Dat zie ik wel als een uiting van waardering van het bestuur.”
Had je niet stiekem hoger willen staan?
“Iedereen die een beetje meedoet, wil natuurlijk hogerop. Het is net als dat je als voetballer het Nederlands elftal wil halen. Maar vergeleken met mijn staat van dienst en alle talenten die we hebben bij de ChristenUnie, is het een goede plek. Hierdoor kan ik het sociaal-christelijke verhaal van onze partij vertellen.”
Waarom heb je voor de ChristenUnie gekozen?
“Ik ben ooit lid geworden omdat ik dacht dat het wel leuk zou zijn lid te zijn van een politieke partij. Ik had als ondernemer ook bij een liberale partij kunnen zitten, maar mijn christelijke waarden zijn veel belangrijker voor mij. Het is simpel: ik ben chisten en ik stem CU. Ik zit tussen mensen voor wie het niet raar is als je zegt: Ik neem een besluit op basis van de Bijbel. Dat wordt bij de CU juist aangemoedigd.”
Hoe geef je dat vorm?
“Ik laat me leiden door de Heer, door gebed en heel veel bijbellezen. Dat is de basis. Sinds ik politiek actief ben, spreken bijbelverhalen van koningen, rechters en regeringsleiders mij steeds meer aan. Esther bijvoorbeeld. Of Daniël die onder een ongelovig regime, onder een koning die zich met God wil meten, toch onderscheidt. Ik haal mijn inspiratie uit het handelen van Bijbelse bestuurders. Hoe gingen zij hun uitdagingen te lijf? Daniël bad bijvoorbeeld drie keer per dag. Dat zei de Heer ook tegen mij: ‘Doe wat Daniël deed’. Ik moet toegeven dat ik er echt scherp op moet blijven, maar ik probeer vaker te bidden en geïnspireerd door de Heilige Geest met oplossingen te komen. Van Daniël lees je dat zijn adviezen veel uitzonderlijker waren dan die van andere adviseurs. Wat zou Daniël bijvoorbeeld in 2025 doen bij een huizencrisis? Gaan bidden tot de Heer en geleid door de Heilige Geest met een oplossing komen.”
Hoe ziet jouw politieke werk naast je werk als ondernemer eruit?
“Drie jaar geleden ben ik in Den Haag begonnen als burgerraadslid. Dat zijn burgers die verkozen raadsleden kunnen ondersteunen in debatten. Ze hebben geen stemrecht. Als burgerraadslid deed ik doordeweeks de commissiedebatten over bepaalde onderwerpen. Verder bereidde ik debatten voor, deed ik werkbezoeken en gaf ik samen met de beleidsmedewerker input voor debatten. Het gekozen raadslid deed dan de stemming. Hier ben ik onlangs mee gestopt. Op dit moment ben ik lid van de Haagse steunfractie en ik lever input over bepaalde onderwerpen.”
Welke maatschappelijke thema’s hebben je belangstelling?
“Ik werk als makelaar en heb mijn visie op de huizenmarkt en de huizencrisis. Heel veel jongeren hebben geen huis. Er zijn te weinig betaalbare huurwoningen. Het officiële statement van de ChristenUnie kan ik niet geven, dat staat in het verkiezingsprogramma, maar we hebben wel de wet betaalbare huur gesteund. Ik zet nu even mijn makelaarspet op: Als ik nu een driekamerwoning van 1100 euro online zet, krijg ik driehonderd reacties. Dat laat zien dat er meer nodig is dan betaalbare huur. Mijn persoonlijke visie is dat we woningcorporaties meer in hun kracht moeten zetten, meer vermogen geven om te investeren. Ook qua ontwikkeling kan het een stuk sneller. Een ontwikkelaar van een stuk grond of een oud pand, kan tot aan het opleveren van de sleutels van woningen zomaar tien jaar bezig zijn. Acht daarvan zijn procedures. Binnen een gemeente zijn er al vijf of zes afdelingen die er iets van moeten vinden, de afdeling woningvoorraad, welzijn, beschermd stadsgezicht. Ook een buurman of buurvrouw kan hele procedures starten. Dat zou anders kunnen en moeten.”
Welke thema’s raken nog meer je hart?
“Kerken die een kerkgebouw nodig hebben, energietransitie, migratiedruk, Afrika en met name Congo, waar mijn roots liggen. Ik ben in Den Haag geboren en heb twaalf jaar lang in een Congolees-Nederlandse kerk gezeten. Elke zondag vertaalde ik de preek vanuit het Lingala. Ik heb de taal dus veel gesproken en geniet ook van de culinaire kookkunsten van mijn moeder. Het land zelf was een beetje een ver-van-mijn-bedshow. Vorig jaar ben ik er voor het eerst heen geweest op vakantie. Het klinkt misschien zwaar maar het was iets levensveranderend. Je hoort van de armoede, maar als je de straatkinderen letterlijk voor je neus ziet slapen; dat heeft me zo geraakt. Mijn opa en oma wonen er nog en hebben verhalen over vroeger verteld. Dat heeft ervoor gezorgd dat ik nog meer binding heb met Congo. Ik ben echt gaan nadenken over wat we vanuit Nederland kunnen doen om het leed te verzachten.”
Wat heeft Nederland met Congo te maken, denken mensen misschien?
“Congo heeft alles te maken met de economische ontwikkeling van Nederland. Er zit voor 24 biljoen aan grondstoffen in de grond, het is de grootste voorraad ter wereld. Het gaat onder meer om coltan en kobalt, dat nodig is voor de productie van alle smartphones, laptops, AI-datacenters, zonnepanelen, elektrische auto’s. Dat hangt weer samen met de energietransitie. ASML is een van de grootste bedrijven waar we als land trots op zijn, de grootste chipfabrikant van de wereld. Het doet rechtstreeks zaken met Congo. Hoeveel toeleveranciers, onderaannemers en werknemers zijn er wel niet afhankelijk van. Stel dat het geen grondstoffen meer krijgt, dan heeft ASML een acuut probleem. Zonder Congo zijn er geen technologische ontwikkelingen mogelijk. Ook grondstoffen voor drones, bommen, tanks, satellieten voor onze herbewapening, een verplichting vanuit de EU, komt hier vandaan. Congolese grondstoffen zijn dus van vitaal belang voor de nationale veiligheid van Nederland en de EU.
Als Congo zoveel bijdraagt aan onze veiligheid, onze economie en duurzaamheidsdoelen, waarom zouden we dan niet in ruil zorgen dat Congo ook een veilig land is en een goede relatie bouwen. Het is mijn visie om gefaseerd van ontwikkelingshulp af te komen. We zouden landen als Congo niet moeten zien als ontwikkelingsgeldontvanger maar als handelspartner.”
Ga je voor een win-winsituatie?
“Ja, als wij grondstoffen willen importeren, zullen wij kennis moeten exporteren in ruil. We hebben technische universiteiten die bijvoorbeeld het commitment kunnen geven om in tien jaar minimaal vijfduizend ingenieurs op te leiden, in ruil voor toegang tot grondstoffen. We kunnen ook de Congelese bestuurders van de toekomst opleiden. Het mooiste zou zijn om Nederlanders te sturen die op mij lijken. Dan is de drempel lager om hulp te accepteren. Zo krijgen we zonder tussenkomst van de EU of Amerika zelf toegang tot grondstoffen, op basis van gelijkwaardigheid. We zijn als land meer verbonden met Congo dan we beseffen. Vandaar dat het echt mijn speerpunt is bij de Tweede-Kamerverkiezingen.”
