Ze groeide reformatorisch op in Zeeland, werkte bij Justitie en dacht ooit dolfijnentrainster te worden. Inmiddels woont en werkt Miriam Polak in Libanon, waar ze parttime werkt als counselor aan een universiteit in Beiroet en via haar Light of Dawn Foundation kwetsbare mensen helpt. In De Ongelooflijke Podcast vertelt ze hoe juist daar haar geloof scherper, eerlijker en vrijmoediger werd.
Toen Miriam Polak onlangs in Nederland landde, merkte ze hoe ver haar leven in Libanon onder haar huid was gaan zitten. In de tuin hoorde ze burgervliegtuigen overvliegen en haar eerste gedachte was: Israëlische straaljagers. Het geluid van een trein klonk even als een drone. Een auto met zwaailichten riep de reflex op van een checkpoint. “Je vliegt vier uur en veertig minuten en dan beland je van het ene universum in het andere,” vertelt ze.
Miriam kan er met humor over vertellen, maar achter die glimlach zit ernst. Libanon heeft haar gevormd. Ze woont en werkt in een land waar oorlogsdreiging, economische crisis, religieuze verdeeldheid en dagelijkse onzekerheid nooit ver weg zijn. Toch zegt ze niet dat haar geloof daar verdween. Integendeel. Juist in Libanon werd Christus voor haar concreter dan ooit.
Van Zeeland naar Beiroet
Miriam groeide op in de Gereformeerde Gemeente in Zeeland. Een liefdevol gezin, benadrukt ze, maar ook een omgeving waarin grote woorden als hemel, hel, bekering en wederkomst diep binnenkwamen. Als kind kon ze bang zijn dat Jezus zou terugkomen en dat zij er niet bij zou horen. Tegelijk kreeg ze thuis ook iets anders mee: liefde voor de wereldwijde kerk, aandacht voor vervolgde christenen en een diep vertrouwen op God.
Die combinatie bleef. Na studies in onder meer criminologie, psychologie en religiewetenschappen werkte ze bij het ministerie van Justitie. Daar zag ze van dichtbij hoe mensen uit landen als Afghanistan of het Midden-Oosten alles overhadden om in Nederland te mogen blijven. “Ik ben hier gewoon geboren, in dat gezin in Zeeland,” zegt ze. “Ik heb er niks voor hoeven doen.” Die confrontatie liet haar niet los.
Na een moeilijke periode in haar persoonlijke leven boekte ze in 2019 een ticket naar Beiroet. Aanvankelijk voor twee weken. Het werden drie weken, daarna meerdere reizen en uiteindelijk een nieuw leven. In 2022 stapte ze met haar labrador in het vliegtuig om een jaar in Libanon te gaan wonen. Dat jaar werd langer. Inmiddels werkt ze parttime als counselor aan een universiteit in Beiroet en runt ze daarnaast de Light of Dawn Foundation, waarmee ze kwetsbare mensen in Libanon ondersteunt.
Land dat altijd aanstaat
Libanon is prachtig, zegt Miriam. Bijbelse plaatsen, cederbomen, kloosters, bergen, kust en gastvrijheid. Maar het is ook een land dat voortdurend onder spanning staat. Sinds 2019 volgden crises elkaar op: economische ineenstorting, corona, de explosie in de haven van Beiroet, oorlogsdreiging en bombardementen. Jongeren die zij spreekt, dragen dat allemaal mee. Soms gaat een gesprek in haar kantoor over oorlog, maar net zo goed over social media, relaties, blokkeren, ghosting en eenzaamheid. “Het zijn ook gewoon jongeren,” zegt ze, “maar dan toevallig in een oorlogsland.”
Met haar stichting helpt Miriam individuele mensen en families, bijvoorbeeld met schoolkosten, medische zorg of voedsel. Sinds de oorlog ondersteunt ze ook christelijke dorpen in Zuid-Libanon, waar mensen klem zitten tussen geweld van verschillende kanten. Er gingen trucks met duizenden kilo’s meel, water, tonijn en bonen naar het zuiden. Dat klinkt praktisch, maar is ook riskant. Konvooien kunnen onderweg worden tegengehouden of getroffen.
In zo’n context wordt geloof minder theorie. Miriam valt vaak terug op Mattheüs 25: “Heb je de hongerige gevoed? Heb je de dorstige iets te drinken gegeven? Heb je de naakte gekleed? Heb je de vreemdeling geherbergd?” Ze benadrukt: daar staat niet of het om moslims, christenen of een bepaalde politieke groep gaat. Het gaat om de hongerige, de dorstige, de kwetsbare mens voor je.
Christus tussen de kampen
Libanon heeft Miriam ook anders leren kijken naar Israël, Palestina, Hezbollah, islam en christendom. Ze groeide op met een sterk pro-Israëlisch verhaal, zoals in veel reformatorische kringen. Maar wonen in een land dat door Israël wordt gebombardeerd, verandert iets. Niet omdat ze nu eenvoudig het ene kamp voor het andere heeft ingeruild. Juist niet. Haar mening is, zegt ze eerlijk, “in wording”.
Wat haar vooral is gaan tegenstaan, is het gemak waarmee mensen in Nederland in kampen denken: pro-Israël of pro-Palestina, goed of fout, slachtoffer of dader. In Libanon ziet ze dat de werkelijkheid ingewikkelder is. Christenen hebben geleden, maar ook zelf bloed aan hun handen. Palestijnen zijn slachtoffer, maar speelden ook een gewelddadige rol in de Libanese burgeroorlog. Hezbollah wordt door sommigen gezien als verdediger, door anderen als ramp voor het land. “Er zijn geen good guys en bad guys,” zegt Miriam. “We zijn allemaal zondaren en we hebben allemaal Christus nodig.”
Een ontmoeting met een sjiitisch meisje op de universiteit maakte dat concreet. Miriam had die ochtend Handelingen 10 gelezen, waar Petrus zegt dat God niemand voortrekt. Later kwam juist dit meisje haar kantoor binnen: in zwarte abaya, met een wereldbeeld dat haaks staat op Miriams achtergrond. Toch ontstond er een open gesprek over geloof. Het meisje nam een Nieuwe Testament mee, las erin en kwam terug met een gemarkeerde passage uit Mattheüs over zout en licht. “You are the salt,” zei ze tegen Miriam. “That’s what you are doing in Beirut.”
Voor Miriam was dat een koninkrijksmoment. Twee mensen die politiek en religieus ver uit elkaar staan, maar elkaar toch werkelijk zien. “Dan kijk je door de abaya heen,” zegt ze. “Christus is op haar uit.”
Niet schamen voor Jezus
Opvallend genoeg ervaart Miriam het in Libanon makkelijker om christen te zijn dan in Nederland. Niet omdat Libanon een eenvoudig land is. Wie van moslim christen wordt, kan grote problemen krijgen met familie of omgeving. Maar openlijk christen zijn, naar de kerk gaan, een kruisje dragen of over God spreken is normaal. Religie hangt er in de straten, in taal, in beelden, in gesprekken.
In Nederland voelt ze juist vaak een geestelijke kaalheid. “Waar bent U hier, God?” bad ze toen ze terugkwam. In Libanon bidt ze omdat ze anders de dag niet doorkomt: in het verkeer, bij noodverzoeken, bij verhalen van armoede en oorlog. In Nederland moet ze soms meer moeite doen om door de laag van comfort en secularisatie heen bij God uit te komen.
Dat betekent niet dat ze armoede verheerlijkt. Armoede breekt mensen af, benadrukt ze. Maar welvaart kan ook iets met een mens doen. Het leven wordt snel kleiner: vakantie, planning, zelfscan, hypotheek, drukte. In Libanon wordt ze dagelijks geconfronteerd met de vraag van Christus: ben jij er voor de minste?
Daarom klinkt haar boodschap aan Nederlandse christenen helder: wees moedig en schaam je niet voor het Evangelie. Niet als cultuurstrijd, niet als christelijk nationalisme, niet tegen moslims, maar juist met open handen en een open hart. “We hebben een goed verhaal,” zegt ze. “Durf de verbinding aan te gaan met andersgelovigen. Kwetsbaar en schaamteloos tegelijk.”
Miriam weet dat ze zelf ook niet boven de haat staat. Juist in oorlog ontdekte ze hoeveel boosheid er in haar eigen hart kan zitten. “Het is de makkelijkste optie om te haten,” zegt ze. Maar de weg van Christus is anders. Die vraagt liefde voor de naaste, ook wanneer die naaste uit een ander kamp komt. “Wat Christus van ons vraagt, is bijna niet te doen. Daar heb je Gods Geest ontzettend voor nodig.”
Bekijk het interview met Mirjam Polak
