Het aantal abortussen in Nederland is de afgelopen jaren met 27 procent gestegen, tot bijna 40.000 per jaar. Een explosieve groei, met grote impact op de samenleving — ook binnen de kerk. In de nieuwste aflevering van Revive Today gaan Kees van Helden (Kiesleven), Mirjam Cappon (Powerful Women) en actrice Channah Hewitt in gesprek over hoe abortus steeds toegankelijker wordt gemaakt, en over de druk die zij zelf vanuit de medische wereld hebben ervaren.
Steeds minder drempels
Volgens Van Helden is er een duidelijke aanleiding voor de zorgen binnen zijn organisatie: op 23 maart lanceerde huisarts en bekend abortusvoorstander Peter Leusink een website waar vrouwen de abortuspil online kunnen aanvragen en thuisgestuurd krijgen. Van Helden nodigde daarop twaalf organisaties uit voor een gezamenlijk overleg, wat leidde tot een brandbrief vanuit Kies Leven en andere organisaties aan zo’n 4.500 kerken in Nederland, met een oproep tot gebed en voorlichting.
Van Helden wijst erop dat belangrijke waarborgen inmiddels zijn verdwenen: de wettelijke bedenktijd van vijf dagen is afgeschaft, en het innemen van de eerste abortuspil hoeft niet langer onder toezicht van een arts of verpleegkundige te gebeuren. “Die controle is weg. Ook de controle op of het wel binnen de 63 dagen gebeurt,” zegt hij. Inmiddels wordt zo’n kwart van alle abortuspillen thuis gebruikt, zonder dat daar altijd toezicht op is. Van de 16.000 huisartsen in Nederland is nog geen 4 procent bereid mee te werken aan het voorschrijven van abortuspillen — veel minder dan de verwachte 30 tot 60 procent.
Druk vanuit de prenatale screening
Mirjam Cappon richtte de stichting Powerful Women op nadat haar dochter Rachel in 2019 werd geboren met een chromosoomafwijking en na tien weken overleed. Tijdens de zwangerschap kreeg het gezin herhaaldelijk de vraag voorgelegd of ze niet liever voor abortus zouden kiezen — ook nog bij de twintig-wekenecho, terwijl Cappon haar dochter al voelde bewegen. “Ik voelde heel sterk in mijn hart om me in te zetten voor het ongeboren leven,” vertelt ze.
Cappon ziet dezelfde druk breder terug via prenatale screening zoals de NIPT-test. Als daaruit een verhoogde kans op bijvoorbeeld het syndroom van Down naar voren komt, kiest naar eigen zeggen 85 procent van de ouders voor abortus — soms al bij het eerste vermoeden, nog voordat een vervolgtest zekerheid geeft. “Er komt zoveel onzekerheid over het leven van het kind,” zegt ze. “Je ziet het kind niet, en van daaruit besluiten mensen om het leven te beëindigen.”
“Het kindje heeft nog geen hartje, hoor”
Voor actrice Channah Hewitt is het onderwerp persoonlijk. Vorig jaar vertelde ze voor het eerst openlijk over haar eigen abortus, iets waar destijds hevige reacties op kwamen. “Ze waren woest. Alsof ik aan hun leven kwam, terwijl ik juist opkom voor het ongeboren leven,” zegt ze. Ze werd door collega’s genegeerd en soms zelfs uitgemaakt voor verraadster. “Je bent een vrouw, je zou op moeten komen voor vrouwenrechten. Dat doe ik ook. En voor mannenrechten. Ik kom op voor levensrecht.”
Hewitt beschrijft hoe ze destijds, in paniek over haar financiële situatie en een aflopende relatie, naar de kliniek ging — zo’n zes, zeven weken zwanger. Daar werd ze naar eigen zeggen enkel bevestigd in haar keuze, zonder dat er kritisch werd doorgevraagd. “Nee mevrouw, het kindje heeft nog geen hartje, hoor. Het is maar een klompje cellen.” Terwijl de hartslag van een embryo al 22 dagen na de bevruchting begint. “Dat weet bijna niemand,” zegt Hewitt. “Het is een glasharde leugen.”
Pas later besefte ze wat er werkelijk was gebeurd. “Ik dacht dat ik christelijk was, maar ik was nog niet bekeerd. Ik heb niet één keer nagedacht wat God hiervan vond.” Ze noemt hoe haar lichaam, ondanks de verdringing, wél wist wat er speelde. “Je lichaam weet het, je ziel weet het. En om daarmee te kunnen leven, moet je dat volledig wegdrukken.”
Vergeving als antwoord
Alle drie de gasten benadrukken dat het gesprek niet draait om veroordeling, maar om erkenning en vergeving. Cappon vertelt over een dakloze, zwangere twintiger die na een gesprek en gebed zei: “Ik ben bij heel veel hulporganisaties geweest, maar jullie zijn de eerste waar ik liefde geproefd heb.” Bij Kiesleven kunnen ouders op een gedenkplaats, kruikvoltranen.nl, een naambordje laten plaatsen voor hun overleden kindje — een plek van erkenning in plaats van stilzwijgen.
Voor Hewitt is het uiteindelijke antwoord het offer van Jezus Christus. “Er is maar één die de pijn en de schuld van het doden van je eigen kind op zich kan nemen. Die het van je af kan nemen.” Ze roept mensen die met datzelfde schuldgevoel rondlopen op om er niet mee te blijven lopen, maar het gesprek aan te gaan. “Zoek contact, praat erover.”
