Het evangelie heeft altijd geschuurd. Niet omdat het agressief is, maar omdat het ontmaskert. Omdat het vrijheid niet definieert als grenzeloosheid, maar als waarheid die bevrijdt. Omdat het morele kaders niet afschaft, maar deze vooral zichtbaar maakt.
Tekst: Martin de Jong
Dit schuurt vooral bij mensen die vrijheid zijn gaan verwarren met het omverduwen van morele grenzen. Maar vrijheid zonder kader is geen vrijheid. Het is leegte. En uiteindelijk, als we niet oppassen, wordt het willekeur.
Dat spanningsveld is zo oud als het christendom zelf. Van Rome tot de Reformatie en verder
Het Romeinse denken draaide om macht, status en zelfbeschikking. Het evangelie zette daar iets radicaal anders tegenover! Verantwoordelijkheid, waarheid en innerlijke bekering. Geen gewelddadige revolutie van buitenaf, maar een reformatie van binnenuit. Rom.12:2
Weigert mee te bewegen
Elke keer wanneer het christendom terugkeert naar die kern, denk aan de Reformatie dan begint het opnieuw te schuren. Niet omdat het haatdragend is, maar omdat het weigert mee te bewegen met een cultuur die morele begrenzing ziet als bedreiging.
Dat patroon herhaalt zich vandaag en daarom is Tilburg is geen incident
Gisteren werd inTilburg, evangelist Tom de Wal gearresteerd. Later werd hij vrijgelaten. Maar wie dit wegzet als een klein incident, kijkt mijnsinziens niet goed.
Onder het mom van handhaving was dit niets minder dan intimidatie.
Ik herken dit mechanisme. Vijfentwintig jaar geleden werd ik publiekelijk aan de schandpaal genageld omdat ik voor iemand bad. Er stond een camera op gericht, zonder dat ik het wist. Later werd het zonder mijn toestemming uitgezonden en werd ik weggezet als godsdienstwaanzinnig. Ik bleek erin geluisd. Maar het frame was al gezet.
Eerst wordt iemand neergezet als lastig. Dan als problematisch. En uiteindelijk als iemand die “aangepakt” mag of beter gezegd moet worden.
Wanneer sentiment recht vervangt wordt het gevaarlijk. Stel je een rechter voor die zegt, “Ik veroordeel u niet omdat u een wet heeft overtreden, maar omdat u in uw omgeving bekendstaat als een vervelende nare man.” Iedereen voelt, dit is geen goede rechtspraak. Dit is willekeur van een incompetente rechter.
Doorslaggevend
En toch is dat de richting waarin we bewegen. Niet de wet is doorslaggevend, maar reputatie. Niet feiten, maar gevoel. Niet objectief recht, maar zorgvuldig opgebouwd maatschappelijk ongemak.
Dat is in strijd met de kern van onze rechtsstaat en vooral wat de wet daadwerkelijk zegt. De Nederlandse Grondwet is hier glashelder over en zegt in artikel 6 dat: iedereen heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, alleen of samen met anderen vrij te belijden, zolang je je aan de wet houdt
Dat betekent, vrijheid is het uitgangspunt, ook als je Tom de Wal heet. Dus niet bij ergernis, of publieke druk of dat iemand te uitgesproken of te radicaal is in jouw ogen
Twee maten zijn geen neutraliteit. De verantwoordelijkheid voor dit bestuurlijk handelen ligt bij de onlangs aangestelde ongekozen burgemeester, Onno Hoes .
Laat ik duidelijk zijn, ik heb geen persoonlijke afkeer van deze man. Dat hij openlijk homo is, is niet mijn stijl, maar zijn goed recht. Maar juist daarom geldt, gelijke vrijheid vereist gelijke maatstaven. Een overheid die maximale tolerantie biedt aan de ene overtuiging, meer specifiek, de radicale Islam en de in mijn ogen grenzeloze Lhbtq-beweging, maar radicaal en missionair christelijk geloof sneller als ordeverstoring behandelt, is niet neutraal. Dat is ideologisch en levensgevaarlijk bestuur van bevooroordeelde bestuurders die politiek en juridisch niet handelen vanuit onze wortels en ons rechtssysteem.
Vrijheid die afhankelijk wordt van toetsing bij het in mijn ogen afglijdende dominante morele narratief, is geen vrijheid meer.
Het evangelie laat zich niet temmen
Het probleem is niet Tom de Wal. Het probleem is dat het evangelie weigert zich te laten temmen. Het evangelie zal altijd botsen met culturen die vrijheid loskoppelen van waarheid. Dat was zo in Rome. Dat was zo in de Reformatie. En dat is zo in een seculiere samenleving die moeite heeft met morele begrenzing.
Vandaag, morgen, overmorgen. Gisteren was het Tom de Wal. Morgen is het een bezorgde ouder. Daarna een leraar. Daarna iemand die een keppeltje of kruisje draagt, of een student, En daarna iemand die bidt, iemand die in Jezus gelooft
En precies daarom spreek ik mij uit. Niet omdat ik elke stijl verdedig. Maar omdat ik weiger te accepteren dat vrijheid van godsdienst onder voorbehoud komt te staan.
Tolerantie
Het evangelie schuurt. Dat heeft het altijd gedaan. En misschien is dat precies waarom het nog steeds nodig is. Dit moeten we niet normaliseren of wegwuiven en zeker niet weg relativeren omdat de stijl van Tom de wal je niet aanspreekt. Want zodra vrijheid van godsdienst afhankelijk wordt van populariteit, is niemand meer veilig. Dan bepaalt niet langer de wet, maar het sentiment wie mag spreken en wie het zwijgen wordt opgelegd. Een samenleving die alleen ruimte biedt aan overtuigingen die niet met de hare schuren, is geen vrije samenleving meer. Dat is onderwerping en beheersing in naam van tolerantie.
Het evangelie zal blijven schuren. En als dat reden genoeg is voor arrestatie en handboeien, dan zegt dat uiteindelijk niets over het evangelie maar over de teloorgang van alles waar onze christelijke voorouders voor hebben gestreden en gevochten.
Deze column is geschreven door Martin de Jong.
Senior pastor van Motion Church en coach, therapeut en consultant voor ondernemers en entrepreneurs.
