Bij de Vrije Evangelisatie Zwolle bruist het van jong geloofsleven: honderden jongeren die uit eigen beweging samenkomen voor Bijbelstudie, gebed en aanbidding — soms wel vijf avonden per week. Wat drijft hen, en hoe houdt zo’n beweging stand? Coördinator voor het Jongerenwerk Cor van den Belt deelt zijn visie, vertelt over groei én uitdagingen, en geeft kerken handvatten om jongeren écht te bereiken.
Al bijna twintig jaar richt Cor van den Belt zich op jongeren. Eerst in zijn werk in de hulpverlening en het welzijnswerk, en nu bijna vijf jaar fulltime als coördinator Jongerenwerk binnen de Vrije Evangelisatie Zwolle (VEZ). De VEZ heeft minstens vierhonderd actief betrokken jongeren, waarvan een aardig deel zelf meebouwt aan het jongerenwerk. Als coördinator Jongerenwerk is Cor verantwoordelijk voor tieners van twaalf tot achttien jaar en voor jongvolwassenen tussen de achttien en vijfentwintig jaar. Voor beide groepen zijn er speciale kringen, waar in totaal vierhonderd jongeren actief aan deelnemen. “Maar”, licht Cor toe, ‘’tegelijkertijd beweegt hier nog een hele ‘schil’ aan jongeren omheen die bijvoorbeeld vanwege sport geen kring kunnen bijwonen, maar wel weer aanwezig zijn bij activiteiten op andere dagen.”
Eigen plek
Toen Cor ongeveer vijf jaar geleden de functie als coördinator oppakte, maakte hij het zijn eerste prioriteit om te voorzien in een eigen plek voor de doelgroep. Vanuit zijn werkervaring wist hij dat dit alle verschil zou maken: “Ik heb gezien dat het zo belangrijk is dat jongeren een eigen plek krijgen waar zij zich ‘eigenaar’ over voelen en ervaren dat zij hier thuis kunnen komen”, vertelt Cor. Daarom werd de Bunker in het leven geroepen. “Voor die tijd moesten we telkens multifunctionele lokalen ombouwen tot een gezellige plek. Gelijktijdig werden andere lokalen ook gebruikt door groepen volwassenen. Beheerderders kwamen dan wel eens naar me toe om te zeggen dat ik hen echt in het lokaaltje moest houden. Tieners hebben zoveel energie! Ze hebben gewoon de ruimte nodig om los te kunnen gaan, binnen en buiten.”
Bij de jongvolwassenen merkten we dat zij na een verdiepings- of worshipavond met z’n allen naar de Zwolse binnenstad trokken om de kroeg in te gaan. Dat was destijds de cultuur, maar dat voelde voor mij raar. Ook voor die groep was het belangrijk dat de Bunker er kwam. Een plek op eigen terrein, waar zij ook lekker lang kunnen blijven plakken om na te praten en elkaar te ontmoeten, voelt voor mij zoveel natuurlijker dan dat zij dat in een kroeg doen om vervolgens meteen weer de wereld in gezogen te worden.’’
Ik heb gezien dat het zo belangrijk is dat jongeren een eigen plek krijgen waar zij zich ‘eigenaar’ over voelen en ervaren dat zij hier thuis kunnen komen.
Goed bezocht
In eerste instantie was het even wennen voor de jongeren, maar geleidelijk aan werd de Bunker voor velen als het ware ‘the place to be’. Bovendien werd het een ruimte waar nieuwe ideeën en processen ontstonden: ‘’Bij de opening kwamen meteen twee gemeenteleden binnen die aangaven dat zij voor zo’n ruimte gebeden hadden om Alpha Youth meer tot zijn recht te laten komen. Zij zijn dat daar gaan opzetten en het begon meteen het eerste jaar al te lopen. Binnenkort lanceren we op verzoek van jongeren ook weer een nieuw project van discipelschapstraining, genaamd ‘We are the Body’, waarbij jonge mannen oplopen met volwassen mannen in de gemeente. We zien na vijf jaar dat het hebben van een eigen ruimte veel vrucht is gaan dragen.”
Dat is alleen al te zien in het aantal activiteiten: Elke vrijdagavond is de Bunker geopend voor de tieners en elke zaterdagavond voor de jongvolwassenen. Daarnaast zijn er, naast de kringen, ook diensten waar zij leeftijdsgerelateerde momenten met elkaar doormaken. Zo is er één keer per maand GLOW: De jongerendienst die gemiddeld door driehonderdvijftig jongeren bezocht wordt en waar minimaal twee keer per jaar speciale doopdiensten plaatsvinden. Jongeren van buiten de kerk komen op deze avonden makkelijker binnen, maar ook volwassenen komen er graag. Andere grote activiteiten zijn de terugkerende kampen en bijvoorbeeld ‘Nacht zonder slaap’. Samen met Alpha Youth, de Premarriage course en de Bijbelstudy+ avonden zijn er soms weken dat het van maandag- tot en met zaterdagavond helemaal vol zit, uitsluitend met activiteiten gerelateerd aan jongeren.
Aanbodgericht
De avonden van Bijbelstudy+ zijn ontstaan vanuit het verlangen van tieners tussen de vijftien en zeventien jaar naar meer verdieping, maar ook de jongvolwassenen bleken dezelfde behoefte te hebben. ‘’Ze gaven allemaal aan gewoon twee uur de Bijbel in te willen duiken. Er is op die avonden dan ook even geen gezelligheid, maar ze komen met hun Bijbel, hun boekje, een schrift én een echt verlangen.” Deze avonden waren er niet geweest als de signalen niet vanuit de tieners zelf waren gekomen. Cor legt uit: “Ik heb geleerd om niet aanbodgericht te werk te gaan: Ik verzin niet zelf dingen, waarvan ik vind dat het moet gebeuren. Ik wacht tot er signalen binnenkomen die vaak bevestigen wat ik denk. God heeft dan mijn hart al voorbereid, maar het voorstel komt vanuit henzelf. Samen met hen kunnen we dan kijken hoe we het kunnen gaan vormgeven. Door hen hierin te betrekken ontstaat er eigenaarschap over de processen en over hun plek binnen de gemeente.”
Als wij als volwassenen moeten faciliteren en dingen bedenken, dan krijgen we een lauwe jonge generatie die zich laat vermaken. Dus nooit alleen met een groepje volwassenen brainstormen over wat jongeren nodig hebben!”
Willen participeren
Waarom dat zo belangrijk is? ‘’Als wij als volwassenen moeten faciliteren en dingen bedenken, dan krijgen we een lauwe jonge generatie die zich laat vermaken. Dus nooit alleen met een groepje volwassenen brainstormen over wat jongeren nodig hebben! Als er geen jongeren betrokken zijn, begin ik niet eens aan een project. Onze focus ligt op participeren in plaats van consumeren binnen het jongerenwerk. Als zij merken dat zij verantwoordelijkheid mogen dragen en er naar hen geluisterd wordt, dan wíllen zij ook participeren en dat geeft hen de gelegenheid om te groeien. De vruchten hiervan zien wij duidelijk: Van de honderdnegentig vrijwilligers binnen het jongerenwerk is meer dan vijftig procednt onder de vijfentwintig jaar. De jongeren voelen dat zij onderdeel van de ‘community’ zijn en dat maakt hen enthousiast.’’
Van de 190 vrijwilligers binnen het jongerenwerk is meer dan 50 procent onder de 25 jaar. De jongeren voelen dat zij onderdeel van de ‘community’ zijn en dat maakt hen enthousiast.”
Dit is zichtbaar in het feit dat sommigen van hen ervoor kiezen om vijf dagen in de week aanwezig te zijn bij de jongerenacitiviteiten, maar ook tijdens andere samenkomsten komt hun enthousiasme tot uiting: “Alleen al op zondag is dat te zien in hoe actief zij meedoen tijdens de aanbidding of hoe betrokken zij zijn in allerlei teams. Daarnaast het feit dat jongvolwassenen de laatste twee jaar de boventoon voeren als het gaat om aanwezigheid en betrokkenheid bij Huis van Gebed, waar zij op vrijdagavonden een tijd van stilte, gebed en aanbidding zoeken. Samenkomsten die voorheen voornamelijk door volwassenen bezocht werden.’’
Beweging van de Heilige Geest
Wat maakt volgens Cor dat zij zo verlangend zijn? “Het is te allen tijde de Heilige Geest die het in hen doet. Ik zie al op jonge leeftijd een grote honger en een verlangen naar meer van Jezus. Toen ik jong was, was er ook wel een honger, maar in het ontvangen van onze geestelijke voeding bleven we meer afhankelijk van anderen. Wat ik uniek vind aan de nieuwe generatie is dat zij zelf als het ware willen leren ‘kauwen’ op het Woord. Ik geloof dat het komt door een beweging van de Heilige Geest onder deze jonge generatie om al op jonge leeftijd de eigen verantwoordelijkheid te willen leren dragen.”
De tienerkampen zijn een voorbeeld van momenten waarop duidelijk zichtbaar is dat de Heilige Geest iets bijzonders aan het doen is. Cor deelt hierover: “Het gebeurt al een paar jaar op rij dat we daar in de tent zodanig in aanbidding en in intimiteit met Jezus raken dat we niet kunnen stoppen. Ik herinner me een prachtig moment van de laatste keer, waarop ik met de spreker Karim en de worshipleader Julian op een gegeven moment achterin de zaal stond te kijken naar wat er gebeurde: De puurheid die je proefde in hoe de jongeren aan het aanbidden waren en velen die zichtbaar hun hart aan Jezus gaven; niet vanuit een impulsieve keuze. Met z’n drieën waren we aan het glimlachen, huilen, dansen en God aan het loven voor wat daar plaatsvond.”
Ik herinner me een prachtig moment, waarop ik met de spreker Karim en de worshipleader Julian op een gegeven moment achterin de zaal stond te kijken naar wat er gebeurde: De puurheid die je proefde in hoe de jongeren aan het aanbidden waren en velen die zichtbaar hun hart aan Jezus gaven.”
Geen trucje
In het verlengde hiervan snijdt Cor een wellicht herkenbaar onderwerp aan: “Als jongerenbewegingen door het hele land hebben we denk ik pijn opgelopen doordat jongeren een tijd hebben gedacht: ‘De muziek wordt weer ingezet en we moeten weer voor Jezus kiezen of dingen in het licht brengen. Dat trucje ken ik nu wel.’ Terwijl het natuurlijk geen trucje is, maar een oprecht verlangen om hen dichter bij Jezus te brengen. Maar ze horen het zo vaak dat het die uitwerking kan hebben. We zien nu de jonge generatie echt vanuit zichzelf instappen met een verlangen naar heling en leiding, en om Jezus te volgen. Soms kun je denken: ‘Wow, dat heb ik goed geregeld!’ Maar het is belangrijk om te onderscheiden waarin God ons weliswaar vaardig heeft gemaakt, maar waar doorheen wel het werk van de Heilige Geest zichtbaar wordt en niet dat van ons als leiders.”
Worstelingen
Zo zijn er vele hoogtepunten te noemen voor Cor. Toch ziet hij ook een andere kant. Daar waar de jongeren hun eigen verantwoordelijkheid oppakken, tevens ten aanzien van het zelf zoeken naar juiste geestelijke voeding, schuilt ook een gevaar: “Wat ik gevaarlijk vind is de aanwezigheid van influencers op de socials die zich volgelingen van Jezus noemen, maar hele verwarrende dingen delen. Met name jongeren worden gevoed met dingen die zij zien en voordat zij het door hebben nemen zij dit zomaar aan. Vervolgens komen zij met die gedachten weer in de gemeente en praten erover met leeftijdsgenoten, terwijl ze nog zo beïnvloedbaar zijn. Hierin zie ik wel eens dat er brokken gemaakt worden en als ik er dan naar vraag hoe zij zo’n beeld gevormd hebben, dan verwijzen ze naar influencers.”
Cor wil ook juist niet voorbijgaan aan de worstelingen die hij ziet: “Naast alle vreugde zien we ook veel gebrokenheid. Met zoveel jongeren ontkom je er niet aan dat je ook ziet dat ze met soortgelijke dingen kunnen worstelen als jongeren die Jezus niet kennen. Ik heb de afgelopen jaren veel tieners en jongeren gezien die worstelen met suïcidale gedachten en depressies, die voortkomen uit onder andere afwijzing of onzekerheid. Vaak kampen jongeren hiermee door wat anderen hen aangedaan hebben.”
Zichtbaar en beschikbaar
Bij de VEZ heeft men deze groep scherp in beeld: “We hebben goede pastorale werkers binnen het jongerenwerk die vaardig zijn in het voeren van het gesprek met jongeren en hierin met hen optrekken. Bij GLOW ontvangen we regelmatig dit soort signalen tijdens de ministry, waar we veel aandacht voor hebben. Jongeren vragen dan zelf om gebed en dat biedt een ingang om na GLOW met hen verder te gaan. We kijken naar of we deze jongere of zijn of haar gezin kennen en of er een kringleider aan gekoppeld is, maar natuurlijk moeten we daarin wel bewegen binnen de veilige kaders. Jongeren komen dan namelijk in principe anoniem voor gebed, dus daar proberen we zo goed mogelijk mee om te gaan.”
Op de vraag hoe kerken volgens Cor om moeten gaan met hun jongeren en de worstelingen die zij meemaken, reageert hij: “Als je relatie wil met jongeren, waardoor zij je gaan vertrouwen, dan begint dat altijd met zichtbaar en beschikbaar zijn voor de ander. Als je alleen een papiertje in de hal plakt onder de mededelingen met het telefoonnummer van de vertrouwenspersoon die gebeld kan worden, dan gaan ze dat niet gauw doen. Ze hebben er geen gezicht bij. Maar als je zichtbaar bent in de diensten en op die vaste veilige plek die ik je aanraad je jongeren te bieden, dan wordt de drempel veel lager om je eens aan te spreken. Probeer in de leefwereld van jongeren te stappen in plaats van jongeren jouw leefwereld in te trekken. En een klein detail, maar toch zo belangrijk: Als je alleen al de jongere bij zijn of haar naam noemt, helpt dat zoveel meer om een vertrouwensband op te bouwen. Zo’n jongere voelt zich dan veel meer gezien.”
Als je alleen een papiertje in de hal plakt onder de mededelingen met het telefoonnummer van de vertrouwenspersoon die gebeld kan worden, dan gaan ze dat niet gauw doen. Maar als je zichtbaar bent in de diensten en op die vaste veilige plek die ik je aanraad je jongeren te bieden, dan wordt de drempel veel lager om je eens aan te spreken.”
Beste lezer, Onze artikelen zijn gratis te lezen, zodat we laagdrempelig honderdduizenden christenen én niet-christenen kunnen bereiken met het goede nieuws. Help jij ons om dit te blijven doen? Met jouw partnerschap kunnen we direct meer mensen bemoedigen, en het evangelie verder verspreiden op plekken waar het normaal niet komt.
