De organisatie Open Doors, die wereldwijd opkomt voor vervolgde christenen, onderschrijft dat de situatie van vervolging en geweld in landen vaak complex is. “Denk bijvoorbeeld aan Nigeria”, zegt Wimco Ester van Open Doors, “daar spelen veel factoren een rol. Ben je arm of rijk, tot welke stam behoor je, welke toekomstmogelijkheden heb je als jongere, in welk deel van het land woon je en zelfs klimaatverandering. Dat laatste klinkt misschien vreemd, maar door klimaatverandering trekken nomadische bevolkingsgroepen zoals de Fulani-herders naar gebieden waar ze nog voedsel voor hun kuddes kunnen vinden. En dan kan leiden tot clashes. En tussen al die factoren speelt religie een belangrijke rol, en dat wordt nog wel eens over het hoofd gezien of gebagatelliseerd door overheden en media.”
‘Religie speelt wel degelijk een rol’
Ester vervolgt: “Wij doen nauwkeurig onderzoek en op basis daarvan komen wij tot onze bevindingen. Uit ons onderzoek komen bijvoorbeeld cijfers van geweldsincidenten en vanwege hun geloof vermoorde christenen. Die cijfers zijn aan de conservatieve kant. Je kunt ervan uitgaan dat de werkelijke aantallen hoger liggen. In de complexiteit van een land is religie niet zomaar één van die factoren – het is een belangrijke drijvende kracht achter veel aanvallen. Dat zie bij je gewelddadige acties van terreurgroepen als Boko Haram, ISWAP, en ook bij jihadistische Fulani-milities. Als zij dorpen aanvallen, roepen ze vaak ‘Allahu Akbar’, terwijl ze mensen vermoorden, huizen afbranden, oogsten vernietigen en duizenden op de vlucht jagen. Dat kun je dus niet los zien van geloof.”
Complex conflict, maar duidelijk patroon
De conflicten in Nigeria, waar zowel Fulani-milities, Boko Haram, ISWAP en de laatste tijd ook de aan Al-Qaeda gelieerde terreurgroep Lakurawa actief zijn, eisen al jaren duizenden levens. Open Doors wijst erop dat hoewel ook moslims slachtoffer zijn van het geweld, christenen onevenredig zwaar worden getroffen.
Uit onderzoek van Orfa.Africa, waar Ester naar verwijst, zouden christenen “bijna drie keer zo vaak” slachtoffer zijn van geweld als moslims, en “bij correctie naar bevolkingsaandeel zelfs zes keer zo vaak”.
Ester benadrukt dat Open Doors onderscheid maakt tussen bijvoorbeeld geweld door oorlog en natuurrampen en daadwerkelijke geloofsvervolging. “Wanneer christenen omkomen bij aardbevingen of burgeroorlogen is dat verschrikkelijk maar geen vervolging. Maar wanneer dorpen systematisch worden aangevallen vanwege hun geloof, spreken we wel degelijk van geloofsvervolging.”
Afnemend aantal christenen in het Midden-Oosten
Ook in het Midden-Oosten ziet Open Doors al jaren een duidelijke terugloop van het aantal christenen.
Volgens cijfers van de organisatie is het aantal christenen in Irak gedaald van ruim één miljoen in 2003 tot ongeveer 180.000 nu. In Syrië zou de gemeenschap zijn gekrompen van 1,5 miljoen naar minder dan 600.000.
“Veel christenen voelen zich niet langer veilig of thuis in hun land van herkomst,” zegt Ester. “Ze worden gediscrimineerd, krijgen minder kansen, en verliezen hoop op een toekomst voor hun kinderen.”
Cijfers en context
Volgens de Wereldwijde Ranglijst Christenvervolging van Open Doors werden in 2024 wereldwijd ruim 4.476 christenen gedood vanwege hun geloof. In landen als Nigeria, Pakistan, India en delen van Mozambique spreekt de organisatie van “systematisch geweld”.
