Reinier Sonneveld heeft een boek geschreven over ‘het einde van de hel’, vol met discutabele argumenten waarom de eeuwige hel niet zou bestaan. Zijn argumenten, bijvoorbeeld dat de vroege kerkvaders universalisten waren, of dat het woord ‘eeuwig’ niet in de Bijbel voorkomt in combinatie met de hel, worden vrij eenvoudig van tafel geveegd door andere theologen. Wat echter problematisch is, is dat Reinier bij bijna alle christelijke media-platforms is uitgenodigd om zijn verhaal te doen, waarbij hij opgevoerd wordt als ‘expert’, terwijl er niemand bijgezet wordt met de expertise om hem kritisch te kunnen bevragen. De setting waarin hij vrij z’n gang kan gaan, is zó slecht, dat je direct de vraag kunt stellen: Is de hype rondom Reinier Sonneveld’s boek over de hel een grote alarmbel over de staat van christelijke Nederland?
Tekst: Dick van den Bos
Als je het niet een grote grap vindt, dan is het wel diep triest. Christelijke mediabedrijven die eerder nog ronkende partnerwervingen hielden voor de evangelie-verspreiding in Nederland, zijn geestelijk inmiddels zo verwaterd, dat mensen als Reinier Sonneveld er een thuiswedstrijd spelen. ‘Te gek om met jou het gesprek aan te gaan’, zei een van de podcast-hosts laatst. ‘Want lieve mensen, jullie geloofden altijd in een hel, maar is het eigenlijk wel zo?’
In interviews laat Sonneveld vooral doorschemeren dat hij persoonlijke, emotionele bezwaren heeft bij het bestaan van de hel. Daar probeert hij wat argumenten voor te verzamelen die gebundeld zijn in een boek. Hij pakt daarbij slinkse invalshoeken, zoals ‘de hel is manipulatie’ en ‘de hel is een slim verdienmodel’.
Eeuwig
Een van de inhoudelijke argumenten van Sonneveld tegen de eeuwige hel zou zijn dat het Griekse woord ‘Aionios’ op meerdere manieren te interpreteren is, waardoor het in de context van de hel niet ‘eeuwig’ zou betekenen. De setting van christelijke podcasts en programma’s werd zo neergezet, dat niemand in het gesprek een weerlegging paraat had. Want hoeveel mensen spreken vloeiend Grieks? Theoloog Stef Schagen reageerde wel, maar dan op Facebook: “Als aionios niet eeuwig betekent, dan is er een veel groter probleem. Is God Zelf dan ook niet eeuwig? In Rom. 16:26 schrijft Paulus dat ‘thans op bevel van de eeuwige God (αἰωνίου θεοῦ) het geheimenis van het evangelie, Jezus Christus, dat eeuwenlang stil is gebleven, geopenbaard en bekend is gemaakt onder alle volken’ (μυστηρίου χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου). Paulus heeft het hier over ‘de eeuwige God’: αἰωνίου θεοῦ (2e naamval/genitief). Als aiónios niet eeuwig is, zou God dan Zelf ophouden te bestaan?”
Het woord ‘Aionios’ werd ook gedropt bij een christelijk radiostation, waar de presentatrice zich niet in verdiept had en ook nog eens theologisch op dezelfde lijn zit als Reinier. Ondertussen sprak ze de protesterende luisteraars in de chat regelmatig streng toe om de emoties te temperen. Want, verbolgenheid uiten over een verhaal waarin een bom gelegd wordt onder het evangelie en de urgentie daarvan, dat was niet de bedoeling.
Bij onze christelijke omroep in Hilversum kreeg Sonneveld ook vrij baan om de alverzoening te promoten. Onderaan het artikel met stevige stellingen stond de toevoeging: ‘Vind je dit een lastig artikel?’, dan mag je meepraten onder het artikel. Interessant is dat de stevige toon tegenwoordig uit één hoek komt, en dat de Bijbelgetrouwe christenen de groep zijn die gepaaid wordt om ‘mee te praten’ met de revolutionaire stellingen die zij poneren.
Jongerenplatform
Afgelopen week zat Sonneveld bij een podcast van een positief-christelijk jongerenplatform, dat vooral op Instagram populair is. Een platform dat echt mooie content maakt. De kartrekker van dit programma zei al bij de intro dat hij erg veel zin had in het gesprek. Halverwege het gesprek legde hij z’n kaarten op tafel: ook hij kan het beeld van een eeuwige hel niet verenigen met het lieve beeld dat hij van Jezus heeft ‘die constant mensen aan het herstellen is.’ We hebben het hier niet over een gast, maar over de host van de podcast en tevens ‘de poortwachter’ die bepaalt welke onderwerpen er wel en niet besproken worden, die de verantwoordelijkheid draagt tegenover een publiek van tienduizenden gelovigen en zoekers.
Zijn lieve Godsbeeld ziet hij door het filter van de evangeliën. Even los van het feit dat Jezus zelf mega radicaal was over de hel, liet deze zelfde God een paar bladzijdes na de evangeliën Ananias en Safira letterlijk dood neervielen door Gods oordeel en de Cypriotische tovenaar Elymas werd nadat hij God vervloekte in één klap blind werd. Hebreeën 10:26-27 spreekt zelfs over ‘verzengend vuur’ voor mensen die bewust in zonden leven, en Jezus die zal terugkomen als de Leeuw van Juda om oordeel te brengen. In Openbaring spreekt Jezus in de brieven aan de zeven gemeenten regelmatig vernietigende woorden van dreigend oordeel als ze zich niet zouden bekeren. Die lieve Jezus, is dat niet een karikatuur van een zeer eendimensionale Jezus?
Gezellig
Alsof het een theologische bijzaak is, wordt het thema hel ‘gezellig’ besproken. Nederlandse vaders en moeders in het geloof lijken zich niet te roeren, en de media lijken het niet uit te maken dat de setting die neergezet wordt constant in het voordeel van heer Sonneveld en dubieuze theologie is.
Het brengt de vraag naar boven: Waar is de Godsvrees in christelijk Nederland? ‘Ik vind’, ‘mijn mening’, is tegenwoordig het niveau waarop we spreken over de eeuwigheid. Waar Paulus in Galaten nog opriep dat onruststokers die het evangelie ontmantelen zich zouden laten castreren, gaat mainstream christelijk Nederland gezellig in gesprek. Komt dat misschien omdat velen zo lauw zijn dat ze op het punt staan om zelf compleet afvallig te worden?
Zie je de moslims dat al doen? “Als Allah, met die baard op een wolk, mensen eeuwig naar de hel stuurt, dan is hij echt een manipulator.” “Ik heb echt morele bezwaren tegen het sadistische idee dat Mohammed z’n volgelingen laat vasten.” Onmogelijk! Daar is een mate van respect die onze misleiders en hun medeplichtigen al lang zijn kwijtgeraakt.
Achter de schermen maken veel Nederlandse evangelische en reformatorische leiders zich ‘grote zorgen’ om het boek van Reinier Sonneveld en de misleidende impact ervan op nieuwe generaties. Wellicht is nu het moment aangekomen om Efeze 5:11 in de praktijk te brengen: ‘En neemt geen deel aan de onvruchtbare werken der duisternis, maar ontmaskert ze veeleer, want het is zelfs schandelijk om te noemen.’
Dit artikel is geschreven door Dick van den Bos, hoofdredacteur van revive.nl.
