De PKN-gemeente Open Hof in Kampen houdt sinds 21 november 2024 dag en nacht een kerkdienst om de uitgeprocedeerde Oezbeekse familie Babayants te beschermen tegen uitzetting. Door de lopende eredienst valt het gezin onder het kerkasiel: tijdens een godsdienstoefening mag de politie een kerkgebouw niet binnentreden.
Meer dan 2000 vrijwilligers uit heel Nederland dragen het rooster. De familie — twee ouders en vier kinderen (21, 15, 11, 4) — verblijft al twaalf jaar in Nederland. Twee kinderen zijn hier geboren. Een recente herhaalde asielaanvraag werd afgewezen. De familie hoopt op een oplossing voor “gewortelde kinderen”.
Aram (21) beschrijft het leven binnen de muren van de kerk als dubbel. “Je staat buiten de wereld. Je vraagt je af: ben ik anders? Heb ik iets verkeerd gedaan? Ik heb alleen geprobeerd om te integreren.” De familie verliet vorig jaar een sober COA-opvangcentrum, waar ze volgens hem “onder constante spanning leefden, in de angst dat je ’s nachts uit bed wordt gehaald”.
Sinds hun komst heeft het gezin het gebouw niet verlaten; frisse lucht krijgen ze alleen op een binnenplaats. De middelste kinderen krijgen privéles van vrijwilligers. Aram helpt met sport, kluswerk en de socialmediakanalen van de kerk. “We hebben onze vrijheid ingeruild voor veiligheid.”
Gewortelde kinderen opnieuw in het debat
Volgens de IND zijn er in Nederland naar schatting 420 kinderen die langer dan vijf jaar hier wonen, een asielprocedure hebben doorlopen, maar alsnog kunnen worden uitgezet. Defence for Children noemt hogere aantallen. In juni werd voor het eerst sinds het afschaffen van het Kinderpardon opnieuw een gezin met gewortelde kinderen uitgezet.
De IND meldt dat kerkasiel geen rol speelt in juridische herziening. Alleen nieuwe feiten tellen mee. Worteling is volgens de huidige regels geen herzieningsgrond.
Kerkasiel in historisch perspectief
Tussen 1978 en 2000 werd minstens 52 keer kerkasiel verleend. Soms met succes: in 2018 leidde 96 dagen onafgebroken kerkdienst tot een regeling voor een Armeens gezin.
Reactie politiek
Demissionair minister Van Weel laat via een woordvoerder weten dat individuele zaken niet worden becommentarieerd. De minister benadrukt dat de IND de procedures uitvoert, dat gezinnen recht hebben op rechtsgang, en dat wie geen recht op asiel heeft, moet terugkeren — ook gezinnen met kinderen.
Aram zegt dat de val van het kabinet nieuw perspectief geeft. “Er was een kabinet dat vluchtelingen overal de schuld van gaf. Maar is het onze schuld dat we hier nog zijn als de wet ruimte laat voor een herhaalde aanvraag?”
