De afgelopen weken zag ik opnieuw beelden van iftars die overal in Nederland worden georganiseerd. In buurthuizen, op scholen, in gemeentehuizen. Op zichzelf is daar niet heel veel mis mee. Voor moslims is de iftar de maaltijd waarmee zij na zonsondergang het vasten tijdens de Ramadan verbreken. Veel mensen beleven dat oprecht en vreedzaam, en dat verdient respect.
Tekst: Martin de Jong
Gevaarlijke naïviteit
Maar wanneer ook onze nationale politiek haar agenda hiervoor begint aan te passen, wordt het een ander verhaal. In de Tweede Kamer werd maandag ruimte gemaakt voor een iftar, met een doorzichtig vooropgezet plannetje handig ingebracht door de partij DENK. Opvallend was hoe vanzelfsprekend vrijwel alle politici daarin meegingen. Zonder debat. Op een enkeling als Annabel Naninga na, waren er geen kritische vragen. Alsof het normaal is dat ons politieke systeem zich aanpast aan vreemde religieuze rituelen.
Een iftar lijkt onschuldig. Maar politiek is zelden onschuldig. Partijen als DENK opereren met een duidelijke agenda rondom identiteit, religie en invloed. Hun politiek is zeer gekleurd en wie goed kijkt ziet dat de islam en alles daaromheen hun agenda is. Dat is hun recht in een democratie. Maar het vraagt wel dat anderen hun ogen openhouden.
Wat mij vooral zorgen baart, is de naïviteit van veel Nederlandse politici. Alles wat als “cultureel” of “religieus” wordt gepresenteerd, lijkt automatisch boven kritiek verheven. De angst om als intolerant te worden weggezet, is blijkbaar groter dan de moed om onze eigen waarden te verdedigen. Als ik dan toch zou moeten kiezen dan zou ik gaan om voor intolerant te worden uitgemaakt, wanneer ik voor de waarden en normen ga staan, waar mijn grootouders voor gevochten hebben.
Vrijheid kent altijd grenzen
De filosoof Karl Popper noemde dit de paradox van tolerantie, een samenleving die alles tolereert, ook ideologieën die zelf intolerant zijn, ondergraaft uiteindelijk haar eigen vrijheid. Dat is geen theoretisch of filosofische opvatting. In grote delen van de islamitische wereld staan vrouwenrechten, vrijheid van geloof en acceptatie van homoseksualiteit zwaar onder druk. Afvalligheid kan families verscheuren of zelfs levens kosten. Dat zijn geen incidenten, dit gaat over structurele spanningen tussen islamitische wetgeving en westerse vrijheden. Dit willen we hier niet en daarom is duidelijkheid nodig, niet agressief, wel eerlijk en duidelijk, dat we staand op onze wortels en op onze waarden en normen, onze grenzen gaan hanteren. Dat mag van mij best een beetje schuren.
Het betekent niet dat iedere moslim zo denkt. Veel moslims willen gewoon in vrede leven. Maar het betekent wel dat we niet naïef mogen zijn over ideologieën die moeite hebben met de vrijheden waarop onze samenleving gebouwd is.
Pijnlijke naïviteit van sommige (christelijke) politici.
Voormalig ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers stelde nog niet zo lang geleden dat hij de kerkklokken best zou willen inruilen als moskeeën hun oproep tot gebed ook niet meer luid zouden laten horen. Daarmee wordt een eeuwenoud christelijk symbool in ons land ineens onderhandelingsmateriaal. Dit is gewelddadig naar onze voorouders en voor degene die onze waarden en normen vorm hebben gegeven. Onderhandelen met intolerantie is uiteindelijk nooit succesvol. Het is een houding van toegeven, vredelievend zijn, voordat er überhaupt een conflict is.
Dit is geen wijsheid. Dit is knielen uit angst om als onverdraagzaam te worden gezien. Juist christelijke politici zouden moeten begrijpen dat vrijheid van religie alleen kan bestaan wanneer een samenleving stevig staat in haar eigen waarden en tradities. Wie zijn eigen fundament relativeert om anderen tegemoet te komen, verzwakt uiteindelijk de vrijheid van iedereen.
De Bijbel zegt: “Wees wijs als slangen en oprecht als de duiven.” (Mattheüs 10:16)
Onschuld zonder wijsheid wordt naïviteit. En naïviteit is precies wat een vrije samenleving zich niet kan permitteren. Hier tegen opstaan is niet alleen belangrijk maar het is staan voor een samenleving waarin onze kinderen hun christelijke geloof vrij kunnen blijven uitdragen.
Deze column is geschreven door Martin de Jong. Senior pastor van Motion Church en coach, therapeut en consultant voor ondernemers en entrepreneurs.
